Cây Bún: Đặc điểm, phân loại và tác dụng

Cây bún là cây gì?

Cây bún còn có các tên gọi như cây màn màn hay cây bạch hoa. Cây có tên khoa học là Crateva nurvala Buch, thuộc họ cam (Rutaceae). Cây hoa bún thuộc loài cây thân gỗ, tán rộng thường được trồng làm cây ngoại thất, tạo bóng mát cho cảnh quan xung quanh. Đây cũng là loài cây có hoa khá đẹp và nổi bật làm cho không gian sống trở nên trong xanh hơn, đẹp hơn.

Đặc điểm của cây Bún

Cây hoa bún có nguồn gốc từ Nhật Bản và Australia, được trồng ở nhiều nơi trên thế giới như Trung Quốc, Thái Lan, Ấn Độ, Srilanca và Philippin,… Ở Việt Nam, cây phân bố ở các tỉnh miền núi Lào Cai, Yên Bái, Ninh Bình, Thanh Hoá, Quảng Trị và một số tỉnh ở Nam Trung Bộ, Tây Nguyên.

Là giống cây thân gỗ có kích thước lớn sở hữu nhiều đặc điểm nổi bật về hình thái dễ nhận biết như sau:

• Thân cây: thuộc giống cây gỗ nhỡ, với chiều cao từ 15 – 20m, thân cây to, nhiều cành và các cành của cây có độ dẻo tốt. Vỏ của cây màu xám khi đã hóa gỗ già còn với các cành non thì vỏ có màu xanh của lá.
• Phần lá: Có lá kép mỗi cụm gồm 3 lá chét, lá có hình dáng giống như quả trứng ngược. Màu sắc lá có màu xanh lục khi nhìn kỹ sẽ thấy trên bề mặt lá hơi mốc.
• Phần hoa: Hoa bún mọc thành cụm, các cụm hoa thường mọc ở đầu cành. Đối với cây trưởng thành có màu trắng và nhiều khi sẽ chuyển sang vàng cam, mỗi bông hoa có từ 13 – 18 nhị đà và các tua nhị có màu đỏ hoặc màu tím. Đặc biệt, khi hoa nở nhị hoa sẽ tua tủa ra như con nhện vậy.
• Phần quả: Quả bún có hình gần giống với hình bầu dục, màu trắng ngà. Quả hơi nhám, bên trong quả chứa từ 6 -15 hạt màu đen.

Cây Bún có mấy loại?

Là một trong những loài cây gỗ nhỏ không đa dạng về chủng loại. Khi dựa vào điều kiện sống của cây thì có thể chia cây bún ra làm ba loại bao gồm: cây bún nước, cây bún thiêu, cây bún rừng.

Cây bún nước

Cây hoa bún hay còn gọi là cây bún nước, đây là loại háo nước nhất trong các loại cây bún, loài cây này thường mọc ở các vùng đất ẩm ven sông, rạch,… Thời điểm cây thường ra hoa từ tháng 4 – 6 hàng năm, hoa của loài này thường có màu trắng rất đẹp.

Cây bún rừng

Có nguồn gốc từ các khu rừng rậm nhiệt đới, Bún rừng hay chính là những cây bún đại thụ có tuổi đời lâu năm sinh trưởng trong các khu rừng nhiệt đới ẩm. Loại này có thân cây to, cành nhánh um tùm đến mùa hoa nở là rực rỡ cả khu rừng.

Cây bún thiêu

Bún thiêu có tên khoa học Crateva religiosa, là loại có thân nhỏ, cành hình trụ và vỏ cây có các nốt sần. Lá cây mọc so le, cuống khá dài, gồm 3 lá chét có hình trái xoan hoặc hình thoi, gốc lá thuôn, đầu lá tù, mặt trên của lá nhẵn màu lục sẫm, mặt dưới bạc trắng có gân lá rõ nét.

Tác dụng của cây hoa Bún

Cây hoa bún thuộc nhóm cây công trình rất được ưa chuộng nhờ khả năng tạo dựng cảnh quan quan môi trường, đem lại bóng mát cho không gian sống xanh tươi.

• Làm cây bóng mát và điều hòa không khí: Cũng như các loại cây xanh khác, nhờ kích thước cao lớn, tán rộng, cây đem lại không khí trong lành, hạn chế tình trạng ô nhiễm không khí của khu vực trồng cây. Chúng được đánh giá là loài cây rất phù hợp với các công trình công cộng, ít có thời gian chăm sóc như công viên, khuôn viên,… Vì là loại cây dễ trồng và chăm sóc nhưng lại nở hoa rất đẹp.

• Dùng làm đồ gỗ gia dụng: Thuộc loại cây thân gỗ nhẹ, dễ cắt nên có thể chế tác thành nhiều loại đồ gia dụng khác nhau. Ngoài ra, loại cây này chịu được ngập nước trong một thời gian dài nên rất thích hợp trong trồng rừng ngắn hạn tại các vùng đất thấp hay bị ngậm nước.
• Tác dụng trong Y học: Quả bún có nhiều công dụng nhất trong các bộ phận của cây khi vừa có thể ăn được vừa được dùng như một loại thuốc lợi tiểu, chống viêm,… Vỏ của quả bún trị rối loạn tiết niệu, đau và nóng rát khi bị tiểu rắt rất tốt,…

Cách trồng và chăm sóc cây hoa bún

Cây bún có khả năng sinh trưởng rất tốt trong điều kiện nhiều ánh sáng và vùng đất ẩm, nhất là khí hậu nước ta rất phù hợp cho loại cây này phát triển. Vì vậy, việc trồng và chăm sóc cây hoa bún khá đơn giản không yêu cầu cao về kỹ thuật, chỉ cần đảm bảo các điều kiện các yếu tố dưới đây như:

Đất trồng

Yếu tố đất trồng phải đảm bảo đủ dinh dưỡng và có độ ẩm cao, với các vùng đất nghèo chất dinh dưỡng thì khi trồng cây cần bổ sung thêm các chất dinh dưỡng như phân chuồng hoai mục, phân lân,…

Vị trí trồng cây

Cần trồng cây tại những vị trí có nhiều ánh sáng mặt trời, thoáng đãng thì cây mới phát triển tốt cho nhiều hoa đẹp. Nếu trồng cây tại những vị trí ít ánh sáng cây thường còi cọc không nở nhiều hoa. Ngoài ra cây có kích thước lớn nên bạn cần trồng tại những không gian rộng rãi cho cây phát triển sau này.

Nước tưới cho cây

Tuy là một loại cây ưa ẩm nhưng cũng nên hạn chế tưới nước cho cây khi mới trồng, chỉ nên tưới khi thấy đất đã khô hoàn toàn. Tưới một lượng nước vừa đủ vào sáng sớm hoặc chiều tối vào gốc cây là chủ yếu khoảng 3 lần một tuần, đối với cây trưởng lớn hơn có thể giãn dần

Chăm sóc, cắt tỉa cây

Cần thường xuyên phát quang cỏ dại xung quanh gốc cây làm cho đất tơi xốp để cây có thể hấp thụ dưỡng chất tốt nhất. Khi cây phát triển ổn định thì không cần phải chăm sóc nhiều, chỉ cần quan sát thấy cây thiếu gì thì bổ sung đó.