Rau sắng rừng

Rau sắng có thể còn xa lạ với nhiều người. Tuy nhiên, một số nơi lại coi đây là loại nông sản đặc biệt. Không chỉ chế biến được nhiều món ngon, nó còn được coi như một vị thuốc trị bệnh tuyệt vời.

Rau sắng là gì?

Rau sắng hay còn được biết đến là rau ngót rừng, rau mì chính. Tên tiếng anh của loại rau này là Melientha Suavis. Loại rau này không phổ biến như các loại nông sản rừng khác, nó ít được biết đến và ít khi sử dụng. Tuy nhiên, hầu như tất cả các bộ phận của cây rau sắng đều có ích. Ở một số vùng, rau sắng được sử dụng làm nguyên liệu cho những món ăn ngon. Bên cạnh đó, nó cũng được sử dụng như một vị thuốc chữa bệnh tuyệt vời. Khi thu hoạch rau, người ta sẽ thu hoạch hết từ lá non, đọt rau, hoa, lá, quả non.

Ở tự nhiên, rau sắng có hai loại đó là rau sắng thân gỗ và thân leo:

• Rau sắng thân gỗ: Loại thân gỗ thường cao khoảng 5 – 7m và có đường kính khoảng 15 – 25cm. Khi còn non, thân rau sắng có màu xanh lục và dần chuyển sang màu trắng lúc về già. Lá cây đơn có gân nổi nhìn rõ.
• Rau sắng thân leo: Loại thân leo thường dẻo, mềm, có màu xanh lục. Thân cây nhỏ nhắn, lá đơn và kích thước cũng không quá lớn. Đối với loại thân leo này thường không có giá trị kinh tế bằng thân gỗ.

Rau sắng hiện nay được tìm thấy nhiều nhất ở các tỉnh phía Bắc như Lào Cai, Lạng Sơn, Cao Bằng, Quảng Ninh,… Ở miền Nam, loại rau này không phổ biến, mới chỉ tìm thấy ở rừng của núi Dinh thuộc Bà Rịa – Vũng Tàu.

Thời điểm thu hoạch rau sắng vào khoảng tháng 3 đến tháng 4 hàng năm. Chính bởi vì rau sắng mọc ở trên cao, rừng sâu nên nếu cây mọc trên vách núi cao, có tuổi đời càng lâu, rau khi thu hoạch sẽ càng ngon ngọt, nhiều dinh dưỡng. Bởi khó trồng, khó thu hoạch, trong khi tác dụng đem lại hiệu quả, chính vì vậy rau sắng khi bán ra thị trường có giá thành khá cao, có thể dao động đến 120.000 – 200.000VNĐ/kg, tùy vào thời điểm khác nhau.

Thành phần dinh dưỡng trong rau sắng

Trước đây khi chưa được biết đến và sử dụng nhiều, rất nhiều người thắc mắc loại rau sắng này có ăn được không. Không những ăn được, cây rau sắng còn có nhiều dinh dưỡng và lợi ích. Nó được coi là đặc sản của một số tỉnh thành khu vực phía Bắc nước ta. Bởi đây là loại rau sạch, có trong tự nhiên, không cần đến sự chăm sóc của con người mà vẫn phát triển tốt.

Rau sắng có vị ngọt thanh, chứa nhiều dưỡng chất có lợi cho sức khỏe, đặc biệt là chất đạm và vitamin C. Bên cạnh đó, theo nghiên cứu, trong 100g rau sắng chứa một số dưỡng chất như:

• 6 – 8.2g Protit;
• 0,23g Lysine;
• 0,19g Methionin;
• 0.08g Tryptophan;
• 0.25g Phenylanalin;
• 0.45g Treonin;
• 0.22g Valin;
• 0.26g Leucin;
• 0.23g Isoleucin.

Những dưỡng chất này chứa trong cây sắng từ tất cả các bộ phận. Chính vì vậy mà nó được tận dụng tối đa, không lãng phí đi bộ phận nào. Đối với lá non, lá bánh tẻ hay hoa, quả của rau sắng, người ta thường để xào hoặc nấu canh. Món canh thanh đạm, nhiều dinh dưỡng khi kết hợp cùng thịt băm hoặc có thể nấu suông. Hạt sắng cũng ăn được, có vị béo và ngọt.

Rau sắng có tác dụng gì?

Không chỉ giàu dinh dưỡng, rau sắng có tác dụng hiệu quả trong việc chữa một số bệnh, rất tốt cho sức khỏe. Dưới đây là một vài bài thuốc tiêu biểu từ rau sắng bạn có thể tham khảo và sử dụng:

• Giảm cân: Thật bất ngờ đúng không nhưng bạn không hề nhìn nhầm. Rau sắng chứa lượng lớn chất xơ giúp ngăn ngừa táo bón hiệu quả. Nó tăng khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng và giúp đào thải mỡ thừa ra khỏi cơ thể một cách nhanh chóng. Đặc biệt với phụ nữ sau khi sinh, bạn có thể chế biến rau sắng thành món ăn hàng ngày giúp nhanh chóng lấy lại vóc dáng sau sinh.
• Chữa nhiệt miệng: Nhiệt miệng do bia rượu, bạn chỉ cần lấy một chút rau sắng, giã nát và uống, 2 ngày sau sẽ thấy thuyên giảm.
• Chữa tưa lưỡi cho trẻ em: Rau sắng được giã nát, hòa với mật ong và dùng bông gạc thấm, chà lên lưỡi, họng trẻ nhỏ. Chỉ một, hai lần là trẻ có thể hết tưa lưỡi và bú như bình thường.
• Chữa sót rau thai: Lá sắng được giã nát, hòa với nước đun sôi cho mẹ sau sinh uống. Uống từ 1 – 2 lần mỗi ngày có thể giúp lấy hết rau thai còn sót lại hiệu quả.
• Giúp lợi tiểu, thông huyết và kích thích co bóp tử cung: Uống nước giã của lá sắng cũng giúp điều trị lưu thông thuyết và co bóp tốt cho tử cung.

Món ngon được chế biến từ rau sắng

Rau sắng nấu thịt băm

Đây là món canh giải nhiệt mùa hè được rất nhiều người ưa chuộng. Cách chế biến đơn giản, tương tự như món rau ngót với thịt bình thường. Chỉ cần sơ chế rau và băm nhỏ thịt. Tiến hành xào thịt trước với các gia vị, sau đó thêm nước, đến lúc nước sôi thì thả rau vào. Nêm nếm cho vừa ăn và tắt bếp, cho ra tô thưởng thức.

Rau sắng xào với thịt bò

Rau sắng kết hợp thịt bò đem lại món ăn chứa nhiều dưỡng chất. Món ăn này cũng rất đơn giản, không hề cầu kỳ. Bạn chỉ cần sơ chế rau và thịt. Ướp thịt bò với gia vị trong 30 phút, sau đó phi thơm tỏi lên. Tiếp theo, lần lượt đổ thịt bò vào đảo đều, khi đã chín tái tiếp tục đổ thêm rau sắng vào xào chung. Nên nếm sao cho hợp khẩu vị rồi tắt bếp. Bạn cũng có thể xào rau sắng không với hành tỏi mà không cần thêm thịt bò, tùy khẩu vị và sở thích của mỗi người.

Tôm khô nấu với rau sắng

Nếu bạn muốn đổi khẩu vị, không thích ăn rau sắng cùng thịt bò hay thịt lợn, bạn có thể đổi sang nấu rau sắng cùng tôm khô. Tôm sau khi rửa sạch bụi bẩn thì ngâm nước cho nở khoảng 10 phút.

Sau khi vớt tôm, bạn mang đi giã nát, sơ chế qua cùng gia vị và đổ nước vào đun sôi. Cuối cùng, cho thêm rau sắng, nêm nếm cho vừa và tắt bếp.

Một số lưu ý khi sử dụng rau sắng

Rau sắng có tác dụng tuyệt vời là thế. Tuy nhiên, tương tự như các loại rau khác, có lợi thì cũng phải có hại. Một số trường hợp sau đây được khuyến cáo nên hạn chế và tránh sử dụng tùy tiện rau sắng:

• Phụ nữ mang thai: Rau sắng có tác dụng giúp co bóp tử cung một cách hiệu quả. Điều này có thể tốt với phụ nữ sau sinh nhưng lại gây hại cho phụ nữ mang thai. Mẹ bầu nên tránh ăn rau sắng, đặc biệt trong 3 tháng đầu thai kỳ và cuối thai kỳ.
• Người có huyết áp thấp: Vì loại rau này giúp điều hòa khí huyết tốt, nó là liều thuốc tuyệt vời cho người huyết áp cao nhưng những người huyết áp thấp lại không nên sử dụng.