CÂY PHẬT Y (PHƯỢNG VÀNG BẢO LỘC)

Sắc hoa vàng tươi của cây Phật Y được mệnh danh là loài hoa mang sắc Xuân đến cho Bảo Lộc (Lâm Đồng). Khi Tết đến hoa bắt đầu bung nở tạo nên cảnh sắc tuyệt đẹp khiến mọi người phải trầm trồ, say mê.

Nếu bạn chưa biết đến cây hoa công trình với cái tên lạ này thì hãy theo dõi hết bài viết dưới đây. Đặc biệt, nếu muốn mua cây Phật Y giống, cây trưởng thành thì hãy nhanh chóng liên hệ TRÚC VŨ FARM để sở hữu cây giống chuẩn, chất lượng, giá thành hợp lý.

Nguồn gốc và đặc điểm của cây Phật Y 

• Tên khoa học: Schizolobium parahyba hoặc Schizolobium excelsum
• Họ thực vật: Caesalpiniaceae – họ Đậu
• Tên gọi khác: Phượng Phật Y, cây Phượng Vàng Bảo Lộc, Phượng Vàng xứ B’lao
• Nguồn gốc: Cây có xuất xứ từ Brazil và Mexico, năm 1950 được người Pháp đưa về trồng ở Lâm Đồng nước ta. Nhưng phải đến cuối những năm 90 của thế kỷ trước mới nhân giống thành công và được nhân rộng.

Đặc điểm hình thái

Cũng được gọi là Phượng Vàng nhưng cây hoa Phật Y khác với cây Phượng Vĩ hoa vàng (Delonix regia var Flavida) cũng nằm trong họ Đậu. Để nhận biết và tránh nhầm lẫn bạn hãy đọc kỹ mô tả hình thái dưới đây:

Thân cành

Cây thân gỗ lâu năm, khi trưởng thành thường cao từ 15 – 20m, đường kính gốc từ 60 – 80cm, cây Phật Y cổ thụ có thể cao đến 30 – 40m. Thân cây thẳng đẹp, phát triển 3 – 5m mới bắt đầu phân cành nhánh. Vỏ cây khi non có màu xanh, khi già sẽ chuyển sang màu nâu sáng hoặc xám vàng. Cây phân nhiều cành nhánh, tạo tán hình dù với đường kính lớn.

Lá cây

Phượng Phật Y là cây lá kép lông chim hai lần chẵn, kích thước lá có thể dài tới 1m.

Cây thuộc dạng lá kép lông chim 2 lần, kích thước lớn, chiều dài tới 1m, được cho là một trong những loại lá kép lớn nhất. Mỗi lá có khoảng 15 – 25 cặp lá kép lần 1, xếp đối diện nhau. Mỗi lá đó lại mang từ 15 – 20 cặp lá chét hình elip, chiều dài khoảng 2 – 3cm.

Vào mùa khô, khoảng tháng 11 lá cây Phật Y sẽ rụng toàn bộ để chuẩn bị cho việc ra hoa.

Hoa Phượng Phật Y

Hoa mọc thành chùm ở đầu cành, mỗi chùm hoa có từ 10 – 12 cành hoa chính, mỗi cành lại phân ra 6 – 8 cành phụ, nhìn khá sum suê. Mỗi cành phụ đó sẽ mang từ 30 – 40 bông hoa màu vàng tươi, đường kính khoảng 3,5cm. Bông hoa có 5 cánh mỏng, nhiều chỉ nhị màu vàng chiều dài bằng với cánh hoa, đầu nhị đính bao phấn màu nâu.

Quả và hạt

Thông thường vào khoảng tháng 4 – 6 quả sẽ chín. Quả có hình dáng dẹt, hình giống giọt nước, chiều dài khoảng 8 – 12cm. Khi chín quả vỏ tự khô và nứt ra để giải phóng hạt. Mỗi quả chứa 1 hạt cứng hình bầu dục, vỏ màu nâu nhạt và khá nhẵn.

Đặc điểm sinh trưởng

Cây có tốc độ sinh trưởng và phát triển nhanh, ưa sáng toàn phần, thích khí hậu mát mẻ. Giống cây này có khả năng chịu hạn tốt, chịu được lạnh. Cây có thể trồng trên nhiều loại đất khác nhau nhưng ưa nhất là đất đỏ bazan, đất mùn alit trên núi cao, đất phù sa,… chủ yếu là các loại đất tơi xốp, màu mỡ và thoát nước tốt.

Phật Y là loại thực vật ôn đới, nên lúc đầu các kỹ sư nghĩ rằng nó không hợp với khí hậu nắng nóng của vùng nhiệt đới ẩm. Nhưng thực tế, cây hoa này đã trồng thành công ở nhiều tỉnh thành nước ta, cây Phật Y ở TP HCM, Tây Ninh, Đồng Nai,… đã thành công khoe sắc sau gần chục năm trồng.

Tác dụng cây Phượng Phật Y trong đời sống

Cũng giống như cây hoa phượng đỏ, Phượng Phật Y là cây công trình đa tác dụng, đem đến nhiều giá trị thiết thực cho cuộc sống của con người.

Cây hoa rực rỡ báo hiệu mùa Xuân về

Mùa hè tán lá xanh tốt, hòa cùng với các loại cây công trình khác mang đến cảnh sắc tươi mát, trong lành, thư thái. Vào mùa hoa nở, cây trút toàn bộ lá, tán cây chỉ còn lại sắc vàng rực của hoa Phật Y.

Cây Phật Y thường nở từ cuối tháng 12 (Dương Lịch) kéo dài qua Tết Dương và đến hết Tết Âm Lịch. Người dân trên đất cao nguyên B’lao và Di Linh, xem sắc hoa Phượng Vàng Phật Y là dấu hiệu thông báo mùa Xuân về, một năm mới đang bắt đầu.

Đây là cây hoa công trình đẹp, thích hợp để trồng trong các khu đô thị, khu di tích – danh lam thắng cảnh, công viên, trường học hay các ngôi chùa, đền thờ, công viên nghĩa trang,…. Sắc hoa vàng tươi rực rỡ của nó sẽ tạo nên khung cảnh tuyệt sắc, lãng mạn vô cùng.

Cây bóng mát có tán rộng lớn

Cây phân tán rộng, tán hình dù với đường kính lên tới hơn chục mét. Lá cây thường xanh từ tháng 2 – 3 đến khoảng tháng 11 hàng năm (đúng thời điểm nắng nóng ở Việt Nam). Cây giúp tạo bóng râm, che mát cho không gian công trình hay các con đường, đem đến cảm giác trong lành, dễ chịu.

Tán lá xanh mướt của cây Phượng Vàng Bảo Lộc còn có khả năng lọc bụi, hấp thụ các chất khí độc hại và giải phóng Oxi. Không chỉ giảm bớt sự nóng nực của ngày hè miền Nhiệt Đới mà nó còn giúp giảm ô nhiễm tiếng ồn, cân bằng độ ẩm không khí,….

Ngoài 2 tác dụng chính trên, lá của loại cây này còn được dùng để làm thuốc giải độc nọc rắn khá hiệu quả. Ở Nam Mỹ, những hạt Phượng Phật Y già được dùng để làm vòng cổ, vòng tay.

Ý nghĩa cây hoa Phật Y

Trong tâm thức của người Bảo Lộc, hoa Phượng Vàng là biểu tượng cho mùa Xuân của xứ B’lao. Hoa nở đúng dịp đầu năm mới, là biểu tượng cho khởi đầu mới, là lời chúc hạnh phúc, bình an và thịnh vượng mà mẹ thiên nhiên ban tặng.

Trong quan niệm phong thủy của người Á Đông, màu hoa vàng tươi của cây Phật Y còn mang ý nghĩa tượng trưng cho tài lộc, mang đến sự giàu sang, phú quý.

Mọi người chú ý đến tên gọi độc đáo của nó “Phật Y” tức là “tấm ám của nhà Phật”. Cho nên, cây thường được trồng ở cổng chùa hoặc trong khuôn viên chùa, nó mang ý nghĩa về sự giác ngộ, trút bỏ mọi bụi trần, tạp niệm tìm đến sự an yên, thanh tịnh.

Cách trồng cây Phật Y chắc chắn thành công

Giống cây này khó trồng hơn các loại cây công trình nhiệt đới phổ biến ở nước ta. Những hướng dẫn chi tiết dưới đây sẽ giúp bạn phần nào nắm được quy trình trồng.

Cách nhân giống

Cây Phật Y thường nhân giống bằng cách gieo hạt hoặc giâm cành. Trong đó, phương pháp gieo hạt vẫn được ưu tiên hơn. Tuy nhiên, việc nhân giống cây Phượng Phật Y hiện nay chủ yếu do các vườn ươm lớn, các trung tâm cây giống chuyên nghiệp thực hiện. Nếu tự nhân giống tỷ lệ thành công không cao.

Cách nhanh và tiện nhất, tiết kiệm thời gian chính là mua cây giống Phật Y từ nhà vườn.

Đào hố trồng

Tùy theo kích thước cây và bầu đất để đào hố cho phù hợp, hố trồng phải lớn hơn bầu để rễ có không gian “thở” và phát triển tốt hơn.

Độ rộng hố sẽ lớn hơn bầu từ 15 – 20cm (đối với cây con) và từ 30 – 40cm (đối với cây to). Độ sâu của hố sẽ lớn hơn chiều cao bầu từ 15 – 30cm, tùy kích cỡ cây trồng.

Chuẩn bị đất trồng

Sau khi đào hố xong bạn có thể rải chút vôi để khử trùng đất, cải thiện độ pH. Làm tơi phần đất đã đào lên để khi trồng dùng nó để lấp hố.

Bạn nên chuẩn bị phân lót, sử dụng phân chuồng ủ hoai mục trộn với tro, trấu hoặc xơ dừa, phân trùn quế. Cho phân lót vào đáy hố, độ dày khoảng 15 – 25cm, sau đó dải một lớp đất tơi dày 3 – 5cm lên chốc trước khi trồng.

Kỹ thuật trồng cây Phật Y

Tương tự cách trồng cây hoa phượng tím, các bước khá đơn giản. Bạn thực hiện tuần tự:

• Đặt cây ở miệng hố, rạch vỏ bầu nilon hoặc lưới bọc bầu
• Cho cây vào giữa hố, dựng cây đứng thẳng, điều chỉnh lại dáng cho đẹp, để mặt bầu cao bằng miệng hố
• Vun lấp đất, vừa lấp vừa nén chặt xung quanh bầu với một lực vừa phải. Đất lấp cao bằng mặt bầu là được.
• Dựng cọc để buộc hoặc chống cố định cây, giúp cây đứng thẳng, không bị nghiêng đổ, long bầu
• Tưới nước cấp ẩm ngay cho cây sau khi trồng

Cách chăm sóc cây Phật Y nhanh ra hoa

Với những cây trồng từ hạt phải mất khoảng gần chục năm mới trổ hoa. Nếu được chăm sóc tốt, cây có thể ra hoa sớm hơn. Điều kiện chăm sóc phượng vàng Phật Y có một số lưu ý quan trọng sau đây:

Ánh sáng

Cây ưa sáng, nhưng không chịu được ánh nắng gay gắt trong thời gian dài. Vào mùa hè nắng nóng mọi người chú ý tưới nước thường xuyên để giúp cây hạ nhiệt.

Tưới nước

Thời gian đầu mới trồng cây cần tưới nước thường xuyên, ngày tưới từ 1 – 2 lần vào buổi sáng hoặc chiều tối. Khi cây đã bén rễ, phát triển ổn định thì 2 – 3 ngày tưới 1 lần. Vào mùa nắng nóng thì tăng lượt tưới, mùa mưa thì không cần phải tưới.

Cắt tỉa

Thông thường, cây đạt chiều cao từ 3 – 5m mới phát tán. Cơ chế phát tán cũng khá thông minh, cành nhánh thưa, mở rộng tạo tán hình dù. Cho nên chúng ta cũng không cần cắt tỉa nhiều.

Mỗi năm bạn chỉ cần cắt tỉa 1 lần sau khi quả chín. Cắt tỉa những cành yếu, cành già, cành bị sâu bệnh (đặc biệt là sâu đục thân – cành).

Bón phân

Cây Phật Y không cần bón nhiều phân, định kỳ 3 – 4 tháng bón phân 1 lần là được. Sử dụng các loại phân hữu cơ (phân bò, phân gà, phân dê,…) đã qua xử lý kết hợp với phân hóa học (khoảng 50 – 200g tùy theo tuổi cây).

Phòng trừ sâu bệnh hại

Khi cây đã phát triển tốt rất ít khi bị sâu bệnh. Tuy nhiên bạn vẫn nên chú ý đề phòng sâu đục thân, sâu đục cành và các loại sâu ăn lá non. Kiểm tra cây thường xuyên, phát hiện sâu hại phải xử lý ngay không để chúng lan rộng.

Trị sâu đục thân: Bạn dừng các loại thuốc như Regent 800WG, Radiant 60SC, Shieldkill 200SC, Reasgant 3.6EC,….

Trị sâu ăn lá: Tham khảo các loại thuốc như SecSaigon 5EC, chế phẩm sinh học sinh học Leven, Delfin 32WG, MANCOZEB, Karate 2.5EC,….

Mặt khác, khi cây còn nhỏ mọi người nhớ định kỳ phun thuốc phòng trừ nấm bệnh cho cây công trình. Sử dụng một số loại như: Aliette, Ridomil Gold, Antracol, Starner,….