Cây mã đề là một loại cây thuốc dân gian phổ biến thường mọc ở các vùng làng quê Việt Nam được nhiều người dân dùng để đun nước uống và được xem như một vị thuốc dân gian. Cây mã đề nấu nước uống có tác dụng gì?
Cây mã đề có tác dụng gì
Cây mã đề theo y học cổ truyền có tác dụng thanh nhiệt, lợi tiểu, chỉ ho, tiêu đờm. Thảo dược này hỗ trợ điều trị ho, viêm phế quản, viêm thận, sỏi bàng quang, bí tiểu, tiểu ra máu, viêm gan, ứ mật, viêm loét dạ dày–tá tràng và các bệnh đường tiết niệu.
Tác dụng chính của cây mã đề
Các thành phần trong mã đề được biết là có nhiều tác dụng khác nhau như lợi tiểu, lợi mật, chống viêm, long đờm, chống ho, giảm kiết lỵ… Trong dân gian, mã đề được sử dụng như một phương thuốc chữa các bệnh về đường tiểu, đặc biệt là viêm đường tiết niệu. Có thể thấy đây là vị thuốc có nhiều tác dụng về điều trị bệnh thường gặp.
Các bài thuốc nam chữa bệnh từ mã đề
Theo Đông Y, mã đề có tính lạnh, vị ngọt, không độc, có tác dụng bổ gan, thận, thực quản. Cả lá và hạt mã đề đều có đặc tính lợi tiểu và lợi mật. Toàn cây có tác dụng lợi tiểu, lợi mật, chống viêm, tiêu đờm, giảm ho, chống tiêu chảy, sáng mắt, bổ dưỡng cơ thể. Vì thế mã đề được sử dụng để điều trị nhiều bệnh. Dưới đây là một số bài thuốc nam chữa bệnh từ mã đề bạn có thể tham khảo:
- Bài thuốc chữa viêm cầu thận mạn tính: Kết hợp mã đề với phục linh, đinh lăng, rễ cỏ tranh, mộc thông, hoàng liên…, sắc nước uống.
- Chữa viêm bàng quang: Dùng mã đề với trư linh, phục linh, hoàng bá, rễ cỏ tranh… cùng một số bài thuốc khác sắc uống khoảng 1 tháng là thấy bệnh cải thiện đáng kể.
- Chữa viêm bể thận cấp tính: Mã đề tươi kết hợp với rễ cỏ tranh tươi, sắc uống liên tục 5 – 7 ngày.
- Chữa sỏi bàng quang: Dùng mã đề kết hợp với diếp cá và kim tiền thảo sắc uống trong 5 ngày liên tục.
- Chữa sỏi đường tiết niệu: Dùng mã đề kết hợp với rễ cỏ tranh và kim tiền thảo sắc uống 1 thang.
- Lợi tiểu: Pha nước sắc mã đề và cam thảo, uống trong ngày để cải thiện đường tiết niệu.
- Giảm ho, tiêu đờm: Dùng bài thuốc mã đề, cát cánh, cam thảo điều trị khoảng 1 tháng có tác dụng giảm ho rõ rệt, tiêu đờm nhanh chóng.
- Chữa các bệnh về phổi: Lá mã đề tươi rửa sạch, sắc lấy nước, ngày 3 lần.
- Chữa viêm gan siêu vi trùng: Kết hợp mã đề, nhân trần, lá mơ, chi tử, thái nhỏ phơi khô, pha trà uống hàng ngày.
- Chữa chảy máu cam: Hạt mã đề tươi rửa sạch với nước ấm, giã nát, vắt lấy nước cốt uống, có tác dụng cầm máu, làm mát cơ thể. Nếu bạn bị chảy máu cam thì dùng mã đề đắp lên trán và nằm ngửa để cầm máu.
Cây mã đề nấu nước uống có tác dụng gì đối với sức khỏe?
Lá mã đề chứa nhiều chất dinh dưỡng và hoạt chất sinh học có lợi cho cơ thể. Trong 100g lá mã đề chứa 4g protein; 1g chất béo; 5,85mg caroten; 0,09mg vitamin B1; 0,25mg vitamin B2; 23mg vitamin C; 309 mg canxi; 175mg phốt pho; 23,3mg sắt. Nước mã đề có tác dụng thanh nhiệt, trừ đờm, lợi tiểu, sáng mắt.
Đông y cho rằng mã đề có tính bình, vị ngọt, không độc, ích can, thận và ruột. Có tác dụng lợi tiểu, lợi mật, tiêu viêm, long đờm, chữa ho, tiêu chảy, sáng mắt, bổ dưỡng và các tác dụng khác.
Liều dùng: 10 – 16g/ngày, dạng thuốc sắc.
Mặc dù mã đề có lợi cho sức khỏe, nhưng các chuyên gia khuyên không nên sử dụng thường xuyên hoặc sử dụng với mục đích giải khát vì nó có tác dụng lợi tiểu rất tốt. Vì vậy, nên hạn chế sử dụng nước mã đề vào ban đêm để tránh tình trạng đi tiểu đêm nhiều lần.
Các chuyên gia khuyên phụ nữ mang thai, đặc biệt là trong 3 tháng đầu không nên sử dụng nước mã đề vì có thể gây sảy thai. Các chuyên gia khuyến nghị những người bị suy thận hoặc suy thận mãn tính tuyệt đối không nên sử dụng nước mã đề.
Để đảm bảo sức khỏe, theo các chuyên gia, không được tự ý sử dụng cây mã đề nấu nước uống khi chưa có ý kiến của bác sĩ hoặc thầy thuốc Đông y.
Những điều cần lưu ý khi sử dụng cây mã đề nấu nước uống
Mã đề rất lành tính và an toàn cho người sử dụng. Ngoài ra, đây còn là một vị thuốc nam có nhiều công dụng trong hỗ trợ điều trị bệnh, đặc biệt là lợi tiểu, thanh nhiệt, lợi mật. Tuy nhiên, khi sử dụng cây mã đề nấu nước uống cần chú ý những điều sau:
Tránh sử dụng mã đề như trà giải khát hàng ngày
Nhiều người cho rằng mã đề có tính mát, tốt cho gan nên có thể phơi khô sắc uống như trà thay nước hàng ngày để bảo vệ gan. Tuy nhiên, sử dụng mã đề quá thường xuyên không phải là điều tốt, thậm chí là gây hại.
Tránh dùng mã đề buổi tối
Mã đề có tác dụng lợi tiểu. Do đó, tránh sử dụng mã đề vào buổi tối, đặc biệt là việc sắc nước uống. Mã đề có thể gây đi tiểu nhiều lần vào ban đêm và ảnh hưởng giấc ngủ. Vì vậy, đây cũng là loại thảo dược cần tránh ở bệnh nhân suy thận, yếu thận.
Thận trọng khi dùng mã đề cho phụ nữ mang thai
Mã đề không được khuyên dùng cho phụ nữ mang thai giai đoạn đầu. Các thành phần trong mã đề không tốt cho cả mẹ và bé, có thể có nguy cơ gây sảy thai.
Mã đề có nhiều công dụng nhưng chỉ khi dùng đúng cách, đúng liều lượng, đúng vị thuốc. Việc sử dụng mã đề làm thuốc chữa bệnh tốt nhất nên tham khảo ý kiến của các chuyên gia, bác sĩ.
