CÂY KHOAI NƯA (KONJAC)
Tên khoa học: Amorphophallus konjac K. Koch (A. rivieri Dur), thuộc họ Ráy – Araceae. Mọc hoang dại ở các vùng đồi núi, ưa rợp, và không ưa úng nước.
Cây thảo có củ lớn hình cầu lõm, đường kính có thể tới 25cm; trước ra hoa, sau ra lá. Mỗi lá chia làm 3 nhánh, các nhánh lại chia đốt, phiến lá xẻ thuỳ sâu hình lông chim, các thuỳ cuối hình quả trám thuôn, nhọn đầu; cuống lá thon, dài 40-80cm, nhẵn, màu lục nâu, có điểm các chấm trắng. Cụm hoa có mo lớn, phần bao mo màu lục nhạt điểm các vết lục thẫm, ở phía mép màu hung tím, mặt trong màu đỏ thẫm.
Khoai nưa được trồng ở Nhật bản, Trung quốc, Việt Nam và Philippin. Ở nước ta, các dân tộc ở một số vùng đồi núi thuộc các tỉnh Quảng ninh, Lạng sơn, Hà bắc… đã có tập quán trồng khoai này từ lâu đời. Nhiều vùng nông thôn cũng có trồng để lấy củ ăn. Củ Khoai nưa có kích thước lớn, nếu thu hoạch sớm khi chưa già thì bở mà ít ngứa, để quá vụ mới bới thì sượng, không bở mà ngứa; để sang năm thì ngứa nhiều không ăn được. Khoai nưa bới sớm thì chỉ gọt vỏ, ngâm nước vo gạo độ nửa ngày, rồi nấu với một nhúm muối độ 1 giờ là ăn được. Đối với củ già, củ to thì phải xử lý bằng cách dùng vôi, tro để kiềm hoá, phơi khô làm thuốc chống lão hoá, hạ đươngf huyết, điều tiết chuyển hoá lipid, giảm mỡ máu, hỗ trợ điều trị ung thư, bảo vệ niêm mạc ruột, do củ có 1 loại tinh bột rất đặc biệt, ít năng lượng nên thích hợp cho người ăn kiêng, đặc biệt bệnh nhân tiểu đường, người giảm cân,…..
Người ta đã biết trong 100g củ khô có tinh bột 75,16g, protein 12,5g, lipid 0,98, dẫn xuất không protein 3,27, cellulose 3,67, tro 4,42. Tỷ lệ tinh bột nhiều gấp đôi Khoai sọ.
Hiện tại củ nưa đang được đưa vào sản xuất nhằm thu lấy tinh bột nưa phục vụ chế biến ra các món mì, bánh,….
Ngoài ra thân cây nưa còn được dùng làm món nộm giống nộm dọc mùng rất mát, nấu canh cá quả, kho cá,….cũng rất tuyệt vời.
