CÂY DỪA TA
Tên thường gọi : Cây Dừa
Tên khoa học : Cocos nucifera
Họ thực vật : Arecaceae (họ Cau)
Nguồn gốc : Nam Mỹ
Cây Dừa Ta là một loại cây cảnh quan được sử dụng rất nhiều. Dừa được trồng làm cây xanh đô thị, tạo cảnh quan trong một số công viên, khuôn viên khu đô thị hay trồng cây trong các resort lớn, khu nghĩ dưỡng, tạo không gian trong các quán cafe miệt vườn, nhà hàng đồng quê
ĐẶC ĐIỂM CỦA CÂY DỪA
Cây dừa cũng là thành viên duy nhất trong chi Cocos và là một loại cây lớn, thân đơn trục (nhiều khi gọi là nhóm thân cau dừa) có thể cao tới 30 m, với các lá đơn xẻ thùy lông chim 1 lần, cuống và gân chính dài 4–6 m các thùy với gân cấp 2 có thể dài 60–90 cm; lá kèm thường biến thành bẹ dạng lưới ôm lấy thân; các lá già khi rụng để lại vết sẹo trên thân.
Cây Dừa được trồng ở hầu hết các nước vùng nhiệt đới ẩm, hơn 90% vườn Dừa trên thế giới được tìm thấy giữa Bắc và Nam với độ cao trung bình dưới 500m so với mặt nước biển.
Dừa là cây thân cột mọc thẳng, không phân nhánh. Cây có chiều cao trung bình từ 15-20m, có cây cao từ 20-30m, với đường kính thân cây trưởng thành thường hơn 30cm.
Thân cây Dừa tròn, có nhiều đốt ngắn từ gốc đến ngọn. Dừa có rễ bất định sinh ra liên tục ở phần đáy gốc thân, không có rễ cọc. Lúc mới mọc có màu trắng, sau chuyển sang màu đỏ nâu.
Lá cây Dừa là dạng lá đơn xẻ thùy lồng chim, lá dài từ 3-7m tạo thành tàu dài tỏa ra nhiều hướng và rũ xuống gốc.
Một cây Dừa có khoảng từ 30-35 tàu lá. Mỗi tàu lá có 2 phần. Phần cuống lá không mang lá chét, lồi ở mặt dưới, phẳng hay hơi lõm ở mặt trên, đáy lá phình to bám chặt vào thân cây và khi rụng sẽ để lại sẹo trên thân.
Phần còn lại mang từ 90-120 lá chét ở mỗi bên. Số lượng lá chét không đối xứng qua sống lá chính. Các lá chét có màu xanh lục đạm và mỗi lá đều có gân chính cứng như khung xương nâng đỡ lá.
Hoa Dừa thuộc loại đơn tính, hoa đực và hoa cái riêng lẻ nhưng ở trên cùng một gié hoa. Hoa của cây Dừa là loài tạp tính, có cả hoa đực, hoa cái và hoa lưỡng tính trên cùng một cụm hoa. Hoa Dừa mọc ra từ nách lá. Thông thường mỗi nách lá mang một phát hoa. Do đó có bao nhiêu lá mới là có khả năng có bấy nhiêu phát hoa được sinh ra mỗi năm.
Mỗi phát hoa có thể mang trung bình từ 5-10g phấn hoa. Mỗi hoa đực chứa khoảng 272 triệu hạt phấn có kích thước rất nhỏ. Số lượng hoa cái trung bình từ 20-40 cái trên mỗi phát hoa tùy theo giống. Số hoa cái trên buồng ít hơn hoa đực.
Quả của cây Dừa là quả hạch, hình trứng, có 3 cạnh. Đường kính quả từ 20-15cm, vỏ quả Dừa dừa dày từ 1-5cm tùy theo giống, phần cuống có thể dày đến 10cm. Vỏ có nhiều xơ, hóa gỗ cứng khi già, ở đỉnh có 3 lỗ nhỏ. Cơm dừa bắt đầu hình thành 5 tháng sau khi thụ phấn, có thể thu hoạch để uống nước vào tháng thứ 7-8. Cơm Dừa thơm ngon, có vị ngọt thanh mát nên thường được dùng để ăn, làm mứt, làm bánh kẹo hoặc vắt nước cốt sử dụng… Cây Dừa thường ra quả vào tháng 3-4 hàng năm.
Cây Dừa là cây ưa sáng, sống được ở nhiều loại đất khác nhau nhưng thích hợp nhất là ở đất bồi ven sông, suối, ven biển. Nhiệt độ thích hợp cho cây phát triển là 27oC và giao động từ 20-34oC. Nhiệt độ thấp dưới 15oC sẽ gây ra hiện tượng rối loạn sinh lý và ảnh hưởng lớn đến sự sinh trưởng và phát triển của cây
.’Cây Dừa phát triển tốt trên đất thịt pha cát, thoát nước tốt. Chúng có khả năng chống chịu mặn tốt cũng như ưa thích nơi sống có nhiều nắng và lượng mưa bình thường. Tuy nhiên cây cần độ ẩm cao để có thể phát triển một cách tối ưu nhất. Cây cũng khó trồng và khó phát triển trong các khu vực khô cằn hay ngập úng
Cây Dừa rất thân quen và hữu dụng đối với đời sống con người. Hầu như tất cả các bộ phận của cây đều có ích. Thân Dừa dùng làm nhà, làm các đồ thủ công mỹ nghệ; đồ gia dụng như đũa; bàn; kệ; xơ dừa dùng dệt thảm; sọ dừa chế than hoạt tính; trái dùng để ăn. Chúng là nguyên liệu chế biến nhiều món ngon bổ dưỡng… Dừa còn là loại cây cho quả tương đối nhiều vì thế nó có giá trị kinh tế đáng kể.
Ngoài ra, cây Dừa còn là một loại cây cảnh quan được sử dụng rất nhiều. Dừa được trồng làm cây xanh đô thị, tạo cảnh quan trong một số công viên, khuôn viên khu đô thị hay trồng trong các resort lớn, khu nghĩ dưỡng, tạo không gian trong các quán cafe miệt vườn, nhà hàng đồng quê,…
Ươm giống
Chọn vị trí ươm giống cây dừa: Nên chọn khu đất bằng phẳng, hệ thống thoát nước tốt. Gần vườn ươm cây con và có đủ nguồn nước.
Thiết lập vườn ươm cây dừa: Trộn thêm tro, trấu, bụi xơ dừa hoặc phân hữu cơ thể làm đất tơi xốp. Mỗi liếp cao từ 15cm – 20cm, độ rộng khoảng 1,5m, đủ để ươm 5 – 6 trái.
Xử lý trái giống trước khi đem ươm: Để dừa giống nơi thoáng mát trong khoảng 2 – 3 tuần. Vạt một mảng vỏ có đường kính 5cm – 6cm đối diện với phần phẳng nhất của trái dừa để trái dừa hút ẩm tốt nhất. Có thể ngâm chúng dưới ao trong khoảng 2 – 3 ngày để thúc đẩy thời gian nảy mầm.
Ươm giống cây dừa: Đặt trái dừa theo hướng nằm ngang trên uống. Hướng mặt bị vạt lên trên. Phủ đất, tro trấu hoặc bụi xơ dừa lên ⅔ trái để giữ độ ẩm.
Chọn đất
Chọn đất gần mương nước, có rạch, bồi bùn lên để trồng cây dừa.
Cách trồng
Lấy những cây dừa giống cao từ 30cm đến 35cm trở lên. Tỉa bớt phần rễ và lá rồi nhúng vào nước phân. Đặt cây vào hố vun lấp đất lại.
Bón phân
Bón lót cho dừa sau 15 – 20 ngày xuống giống.
Mỗi năm bón cho cây khoảng 0,8kg – 1,5kg phân. Bón vào lúc đầu mùa mưa và cuối mùa mưa.
Chăm sóc
Lúc cây được 1 – 3 năm tuổi
Giữ ẩm cho cây dừa bằng rơm, rạ hoặc cỏ khô. Tưới nước 2 – 3 ngày/ lần. Bón mỗi gốc 0,5kg phân NPK vào năm đầu. Để bón phân cho cây cần xới nhẹ quanh gốc, rải đều phân rồi cào đất để lấp phân lại. Cuối cùng tưới nước cho cây để làm tan phân và giúp cây dễ hấp thu.
Năm thứ 2 trở đi cần đắp thêm đất vào các mô gốc dừa, giúp rễ phát triển. Ngoài ra bà con cũng có thể bồi thêm bùn cho cây vào mùa nắng, mỗi năm 1 lần. Nên trồng xen cây cà chua, dưa leo hoặc cây so đũa,… để ngăn chặn sự tấn công của côn trùng.
Ý NGHĨA PHONG THỦY CÂY DỪA
Cây là biểu tượng cho sự sung túc no đủ
Một số gia đình hay sử dụng quả dừa để thờ vào dịp tết
