Cây cọ bầu ( Kè nam ) – Livistona saribus

Cây cọ bầu ( Kè nam ) – Livistona saribus

• Tên đồng nghĩa: Livistona cochinchinensis (Blume) Mart; Corypha saribus Lour. Saribus cochinchinensis Blume
• Tên khác: Cọ, lá gồi, kè nam
• Họ: Cau Dừa – Palmae

Đặc điểm Cây cọ bầu ( Kè nam ) – Livistona saribus

Thân trụ hoá gỗ mọc thẳng, đơn độc, không phân nhánh; cao 20-25cm, đường kính 15-30cm, mang nhiều gốc lá tồn tại. Lá dài tới 1,6m, cuống lá có nhiều gai cứng, màu nâu, nhất là ởphía gốc; gai dài 23cm, gốc rộng 15-18mm, đầu thường cong; phiến lá màu lục, chia thành các thùy, trên đầu có 2 mũi nhọn, đôi khi dài tới 80cm. Cụm hoa hình chùy, có 3 mo hình ống và mang các cụm hoa chùy thứcấp, với 7-8 cành dài 15-30cm, nhẵn và hơi dẹt. Hoa lưỡng tính tập hợp 3-5 chiếc hay hơn, không cuống, hình cầu khi còn là nụdài 15-18mm. Lá đài 3, lợp, hình trái xoan tù, dài 2mm. Cánh hoa 3, xếp van, có hình dạng và kích thước bằng nhau. Nhịđực 6; bao phấn hình trái xoan, gốc hình tim; chỉđính vào 1/3 phía gốc,rất mảnh; gốc phình to và dính lại. Bầu 3 lá noãn hợp, đỉnh thót nhọn, hình trứng – tam giác ở gốc, cao 1,5mm. Rộng 1,2mm; noãn 3, mỗi lá noãn mang 1 noãn, đính gốc;vòi 3,đỉnh rời, hình tam giác nhọn. Quả hình cầu, đường kính 11-13mm, có cuống do các bao hoa hợp lại, màu xanh, khi chín;hạt hình cầu, đường kính 9-10mm; tễ mảnh.

Kỹ thuật nhân giống, gây trồng cây Cây Cọ Bầu

• Hiện nay nhân dân chưa có tập quán gieo ươm cọ. Do Cọ Bầu cho nhiều quả và hạt dễ tái sinh thành cây con, nên khi muốn trồng, người dân địa phương đến gốc các cây Cọ Bầu, tìm cây con đánh về trồng.
• Gần đây cọ trở thành cây cảnh trồng trong các công viên ở thành phố hay các vườn gia đình, nên người ta bắt đầu trồng cọ bằng hạt.
• Muốn trồng cọ phải đợi quả chín đầy đủ, khi quả chuyển từ màu xanh sang vàng và hơi tím là có thể thu hái. Nếu để chín quá quả sẽ rụng hay bị chim thú ăn. Khi thu cắt cả buồng, về nhà tách thành từng quả, ử cát ẩm, phủ bằng bao tải cũ. Sau khi ủ 3-6 ngày, vỏ quả ngoài mềm nhũn thì mang đãi sạch để lấy hạt. Xử lý hạt bằng nước nóng 2 sôi 3 lạnh rồi ử trong cát ẩm.
• Sau khoảng 1 tháng hạt nảy mầm, đầu tiền chồi mầm màu trắng xuất hiện, đâm khỏi mặt đất và kéo dài dần, khi đạt chiều dài khoảng 5-7cm, đầu chồi mầm phình to, 2 đầu ló ra 2 chồi nhọn. Chồi nhọn phía dưới mập và phát triển nhanh hơn, đâm xuống đất và phát triển thành rễ; chồi nhọn phía trên nhỏ và phát triển chậm hơn, phát triển thành thân và lá. Khi chồi mầm bắt đầu xuất hiện có thể mang cấy trên luống với cự ly 20×20 hoặc cấy vào bầu PE kích thước lớn, rộng 15cm, cao 20cm; ruột bầu gồm 80% đất vườn ươm + 20% phân chuồng hoai. Chú ý che 30-40% ánh sáng cho cây, sau 3 tháng giảm còn 15-20%; sau 6 tháng có thể bỏ dàn che.
• Sau khi cấy cây vào bầu 8-10 tháng, cây cao 20-25cm, có 2 lá sẻ và 1 búp lá có thể mang trồng ra chậu hoặc đánh ra vườn ươm lớn, đợi cây đạt chiều cao theo yêu cầu sẽ mang đi trồng.
• Vụ trồng tốt nhất vào vụ xuân. Hố đào trước 1 tháng; mỗi hố bón 5-10kg phân chuồng hoai. Khi trồng trong công viên thường trồng thành hàng hoặc thành khóm 3-5 cây cạnh nhau, sau tạo tán và tỉa lá dần.