Cây Bồ kết tây – Albizia lebbeck (L.) Benth

Bồ kết tây – Albizia lebbeck (L.) Benth

• Tên tiếng việt: Bồ kết tây, Hợp hoan
• Tên khoa học: Albizia lebbeck (L.) Benth.
• Tên đồng nghĩa: Mimosa lebbeck L.
• Họ: Mimosaceae (Trinh nữ)
• Công dụng: Tả, lỵ (Vỏ, hạt). Gây ngủ, liền gân xương, rắn cắn, di tinh (Hoa).

  

  

  

Đặc điểm bồ kết tây

Cây to, sống lâu năm, cao 8-12m hoặc hơn. Cành non màu vàng, có lông tơ, sau nhẵn, màu xám. Lá kép lông chim hai lần, mọc so le, gốc cuống có một tuyến to, lá chét thuôn, gốc và đầu tù, dài 2,2-4cm rộng 1,5 -2,5 cm, 2 mặt nhẵn, mặt dưới rất nhạt, cuống lá kép dài 7-18 cm, lá kèm sớm rụng.

Cụm hoa mọc ở kẽ lá thành đầu có cuống dài khoảng 10 cm, hoa nhỏ màu trắng thơm, đài hình phễu, có lông, có răng hình tam giác, tràng có lông ở mặt ngoài, nhị 35, bầu nhẵn

Quà đậu dẹt, màu vàng, nhẵn bóng, dài khoảng 20 cm, rộng 3cm, phồng lên ở chỗ hạt. hạt hình bầu dục, nhẵn , màu nâu bóng.

Mùa hoa quả: tháng 4 – 7.

Phân bố, sinh thái

Chi Albizza Durazz có khoảng vài chục loài, phần lớn là cây gỗ, một số ít là cây bụi, phân bố chủ yếu ở vùng nhiệt đới châu Á, châu Phi và châu Đại Dương. Ở Việt Nam, chi này có 17 loài, tập trung nhiều ở các tình phía nam

Bồ kết tây phân bố rải rác khắp Ấn Độ và một số nước ở vùng Đông Nam châu Á, gốm Thái Lan, Campuchia, Lào, Việt Nam. Ở Việt Nam, bố kết tây được trống để lấy bóng mát

Đó là loại cây gỗ mọc nhanh, lần trong kiểu rừng thưa nửa rụng lá ở Tây Nguyên hay Nam Trung Bộ, cây còn được trồng nhằm tạo bóng cho các ló cà phê. Cây ra hoa quả nhiều hàng năm, quả già khô tự mở. Tái sinh tự nhiên chủ yếu từ hạt

Công dụng cây bồ kết tây

Do cây có tán lá và đặc biệt là hoa đẹp  được trồng làm cây cải tạo phong cảnh trong công viên, trong vườn hoa, ven đường.

Yêu cầu điều kiện ngoại cảnh của cây bồ kết

– Là cây dễ tính, phù hợp với điều kiện khí hậu khác nhau. Hiện nay được trồng ở vùng trung du và đồng bằng là chủ yếu. Các vùng khác cây bồ kết mọc hoang dại rải rác khắp trên cả nước Việt Nam.

– Đất: Là loài cây không kén đất. Tuy nhiên để cây sinh trưởng phát triển mạnh thì cần trồng ở những vùng đất thịt nhẹ, đất cát pha, đất phù sa… đất tơi xốp, giàu dinh dưỡng, giữ ẩm thoáng nước tốt. Đất có tầng canh tác dày.

– Nước: Cây bồ kết sinh trưởng phát triển mạnh nên có nhu cầu nước nhiều, nhưng cây có khả năng chịu hạn nhưng không chịu úng. Để cây sinh trưởng phát triển tốt cần cung cấp thường xuyên cho cây, nên tưới 1 – 2 lần / ngày đảm bảo độ ẩm đạt 60 – 70%. Việc tưới nhiều nước gây úng sẽ giảm khả năng sinh trưởng phát triển của hệ rễ, thâm trí gây chết cây.

Ánh sáng: Là cây ưa sáng. Đối với cây con ươm thì giai đoạn đầu cần ánh sáng tán xạ, khi cây đạt chiều cao từ 20 – 25 cm thì chuyển cây ra nơi có sánh sáng trực tiếp.

Lưu Ý Về Cây Bồ Kết:

Trong cây bồ kết, cả trái, hạt, lá và vỏ đều có độc tính, nhưng tính độc chỉ cao khi dùng làm thuốc uống, còn nếu chỉ sử dụng ngoài da thì sẽ không ảnh hưởng đến sức khỏe.

Người bị trúng độc từ bồ kết có các triệu chứng ngộ độc là tức ngực, nóng rát ở cổ, nôn ói; sau đó tiêu chảy, tiêu ra nước có bọt, đau đầu, mệt mỏi, chân tay rã rời.

Phụ nữ đang mang thai, tuyệt đối không được dùng bồ kết (trái, lá, gai), vì trong bồ kết có chất tẩy rửa, tính acid nhẹ gây hưng phấn cổ tử cung dễ sinh non, sảy thai, và ảnh hưởng không tốt tới thai nhi dễ bị sinh con dị tật.

Những người có tỳ vị yếu cũng không nên dùng bồ kết vì sẽ làm trướng bụng, tức bụng, bụng thường kêu óc ách, ăn uống khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, làm mất ngủ…

Những người mắc bệnh về đường tiêu hóa, bệnh dạ dày, tá tràng cũng không nên dùng sẽ làm cho bệnh nặng thêm, vì trong hạt bồ kết có chất kích thích, tẩy rửa…

Những người đang đói không nên dùng bồ kết vì có thể gây ngộ độc, say bồ kết. Đặc biệt là những người có sức đề kháng yếu như người già, trẻ nhỏ có thể dẫn đến các triệu chứng mệt mỏi như bị ngộ độc thực phẩm.