1/ Tên gọi, nguồn gốc của lan Hoàng Thảo nghệ tâm
Lan Nghệ tâm (Dendrobium loddigesii) hay còn được gọi với nhiều cái tên như lan móc, thạch hộc, hoàng thảo thạch hộc. Là một loài trong chi Lan hoàng thảo và là loài bản địa của Lào, miền Nam Trung Quốc và Hong Kong.
Lan nghệ tâm thường được tìm thấy trong những khu rừng nguyên sinh, rừng lá kim có nhiều rêu, ẩm ướt ở độ cao 1000m – 1500m so với mực nước biển.
Về Việt Nam, lan nghệ tâm có mặt ở các cánh rừng Tây Bắc, các tỉnh dọc theo dãy Trường Sơn giáp với Lào, Campuchia và Thái Lan như Thái Nguyên, Hòa Bình, Lâm Đồng…
2/ Đặc điểm Lan Hoàng Thảo Nghệ Tâm như nào cho đúng?
2.1 Thân
Lan nghệ tâm có thân thòng, chia thành các đốt ngắn, giả hành nhỏ mọc hướng lên trên. Khi trưởng thành thân cây sẽ rủ xuống, hoặc bò lan trên đất.
Thân cây cao trung bình 20cm – 37cm, có thể lên đến 41cm, đường kính thân 3mm – 4mm, màu xanh đậm hoặc xanh ánh vàng, trên thân đôi khi sẽ có sọc trắng mờ dọc theo thân.
2.2 Lá
Trên mỗi đốt sẽ có một lá dáng hình thoi, đuôi lá nhọn, màu xanh đậm hay màu xanh vàng, có nhiều gân và sọc trắng mờ dọc theo lá. Lá nhỏ và dày, dài từ 2 – 3cm, rộng 1,5 – 2cm, mọc so le với nhau.
Thường đến cuối năm khi cây bước vào giai đoạn ngủ nghỉ, cây sẽ ngừng phát triển, lá sẽ rụng từ gốc rồi lan dần lên ngọn và sẽ cho hoa vào năm sau.
2.3 Rễ
Rễ lan Nghệ tâm thuộc loại rễ chùm, đầu rễ có màu xanh trắng và thân rễ màu trắng ngà. Cây sẽ ra rễ ở gốc và ở cả các cây con mọc ra trên thân cây cũ.
Rễ cây khi mới bắt đầu ra sẽ có rất nhiều đầu rễ, sau đó dài ra và phân nhánh thành nhiều rễ con bám vào giá thể.
2.4 Hoa
Lan Nghệ tâm mọc hoa đơn độc ở những đốt thân cây, thường mỗi thân sẽ cho hoa khoảng 1/3 chiều dài của thân.
Đường kính hoa từ 4cm – 5cm, lá đài và cánh hoa có màu trắng tím, môi hoa rộng, có tua và màu vàng tươi như nghệ.
Hoa nở vào cuối xuân và đầu hạ (tháng 2 – 5), độ bền của hoa khoảng 3 – 5 ngày tùy vào điều kiện thời tiết.
3/ Kỹ thuật trồng lan hoàng thảo nghệ tâm
3.1 Chọn giá thể trồng chất lượng
Giá thể trồng lan nghệ tâm rất quan trọng vì quyết định khả năng sinh trưởng và phát triển của lan nên phải đảm bảo sạch tuyệt đối. Bạn có thể ghép lan lên gỗ, lũa, dớn bảng. Hoặc trồng với bất kỳ loại chậu nào bằng các loại giá thể có khả năng giữ và thoát nước tốt như rêu rừng, xơ dừa, dớn cọng, viên đất nung, đá bọt…
3.2 Xử lý cây giống
Cây giống sau khi mua về cần tưới đẫm nước đợi khoảng 20 – 30 phút. Tiến hành bóc và cắt tỉa rễ già, rễ dập đi chừa lại khoảng 2cm. Pha dung dịch Physan 20 nồng độ 1ml với 1 lít nước hoặc dung dịch Benkona 2ml với 1 lít nước. Ngâm lan 5 đến 10 phút trong dung dịch rồi vớt ra để ráo trong vài tiếng. Tiếp tục ngâm B1+Atonik theo nồng độ trên bao bì trong 30 phút. Lưu ý: không nên lạm dụng Atonik nhiều, có thể làm hại cho cây.
3.3 Cách trồng hoa lan nghệ tâm
Trồng lan nghệ tâm vào chậu đất nung sẽ giữ ẩm tốt hơn ghép lan vào gỗ hay lũa. Khi trồng lan cần đặt cây thẳng đứng, hướng về phía ánh sáng mặt trời để tăng khả năng quang hợp.
Nếu trồng lan Nghệ tâm vào chậu cần cố định cây thật chắc chắn để tránh tình trạng chột rễ. Có thể phủ thêm một lớp rêu rừng lên bề mặt để giữ ẩm cho cây.
4/ Chăm sóc lan hoàng thảo nghệ tâm
4.1 Ánh sáng và độ ẩm
Lan nghệ tâm ưa ẩm, thoáng gió, cường độ ánh sáng phù hợp từ 20% – 50% kèm theo độ ẩm không khí từ 70% – 80%.
Thời gian đầu mới trồng, cường độ ánh sáng phù hợp khoảng 20%, cần dùng lưới che nắng hoặc đặt lan dưới bóng râm của những tán cây lớn .
Khi cây đã phát triển khỏe mạnh, bạn cho cây ra nắng từ từ, ánh nắng trung bình khoảng 30%, thời gian chiếu sáng khoảng 3 tiếng/ ngày.
4.2 Nhiệt độ
Nhiệt độ lý tưởng để lan nghệ tâm sinh trưởng và phát triển tốt trung bình từ 20 – 30 độ C.
4.3 Tưới nước
Nếu ghép lan nghệ tâm lên gỗ thì tưới nước 2 lần/ ngày, vì trồng này thoát nước nhanh và giữ ẩm kém.
Nếu trồng lan nghệ tâm vào chậu thì bạn không nên tưới nước quá nhiều, chỉ cần đảm bảo giữ được độ ẩm tốt để cây phát triển.
Khi trời sang thu và đông, cây bắt đầu bước vào giai đoạn ngủ nghỉ thì bạn giảm lượng nước tưới lại và cắt phân để tránh ảnh hưởng đến sự phát triển của cây.
4.4 Bón phân
Giai đoạn mới trồng, để cây phát triển tốt, mập mạp, nhiều rễ cần bổ sung phân có hàm lượng đạm cao như NPK 30-10-10, Powerfeed, Seasol…đồng thời kết hợp với vitamin B1
Hoặc bạn có thể sử dụng kết hợp các loại phân tan chậm chuyên dùng cho lan như phân trùn quế viên nén, phân dê, phân Rynan, phân chì tan chậm Nhật… Các loại này, bạn có thể bón cho cây quanh năm.
Khi cây trưởng thành, bước vào thời gian cây tập trung tích lũy dinh dưỡng chuẩn bị cho giai đoạn ra hoa thì bạn bổ sung các loại phân bón có hàm lượng lân và kali cao như NPK 15-30-15, 10-55-10, 6-30-30… định kỳ 7 – 10 ngày/ lần.
4.5 Phòng trừ sâu bệnh
Mỗi tháng nên phun phun phòng nhện đỏ và bọ trĩ bằng chế phẩm sinh học Neem Chito, chế phẩm trừ sâu sinh học Radiant. Để tác dụng thuốc tốt nhất thì nên phun vào buổi chiều mát và không có mưa.
Khi thấy thời tiết sắp mưa dài ngày là phải phun phòng trước để tránh trường hợp cây bị bệnh.
