Diên Vĩ Râu: Hướng dẫn Chăm sóc và Trồng.
Hoa Diên Vĩ Râu (Bearded Iris, tên khoa học Iris germanica) là loài hoa lâu năm có nguồn gốc từ Địa Trung Hải, nổi bật với những cánh hoa có lông tơ nhỏ ở giữa gọi là “râu”. Loài hoa này có hoa to, rực rỡ với nhiều màu sắc, phát triển tốt nhất dưới ánh nắng đầy đủ và trong đất thoát nước tốt. Diên Vĩ Râu rất dễ trồng, có hương thơm đa dạng và là một lựa chọn phổ biến cho vườn hoa, vườn đá hay chậu cảnh.
Đặc điểm
-
Tên gọi:
Được gọi là “râu” do có những sợi lông tơ nhỏ ở cánh hoa phía dưới.
-
Cấu tạo:
Bao gồm 3 cánh hoa thẳng đứng (tiêu chuẩn) và 3 cánh hoa rủ xuống (cánh hoa rơi), với các “râu” ở giữa cánh hoa rơi.
-
Màu sắc:
Có rất nhiều giống với màu sắc đa dạng, từ đen tuyền, trắng lấp lánh đến đỏ, mang vẻ đẹp thanh cao.
-
Hương thơm:
Nhiều giống có hương thơm đặc trưng, từ mùi hoa cam, soda nho đến mùi sô cô la, thường được dùng trong nước hoa.
-
Lá:
Lá có hình kiếm, mọc thành cụm dày đặc.
Hoa diên vĩ râu được yêu thích vì những bông hoa lớn, rực rỡ và thơm ngát. Hoa có sáu cánh: ba cánh thẳng đứng hoặc thẳng, ba cánh rủ xuống, và một bộ râu diềm xếp nếp ở giữa dẫn các loài thụ phấn đến nơi có mật hoa ngọt ngào và đầy phấn hoa. Hoa cũng có lá dài, thon dài, hình lưỡi kiếm, và một số loại có thể cao tới khoảng 1,2 mét khi trưởng thành.
Diên vĩ râu phát triển tốt nhất trong điều kiện đất cát hoặc đất thoát nước tốt, có ánh nắng đầy đủ và chịu hạn tốt. Chúng có thể chịu được sự thay đổi nhiệt độ đột ngột nhưng sẽ bị thối rễ nếu đất bị sũng nước hoặc quá ẩm; tuyệt đối không phủ lớp phủ. Diên vĩ râu dễ nhân giống, vì vậy hãy chia cây vài năm một lần để làm mới và kéo dài vòng đời. Những cây này có độc với chó và mèo.1
Tên thường gọi
Diên vĩ có râu
Tên thực vật
Diên vĩ Đức
Gia đình
Họ Diên Vĩ
Loại cây
Cây thân thảo, sống lâu năm, có thân rễ
Kích thước trưởng thành
Cao 12–40 in., rộng 1–2 ft.
Tiếp xúc với ánh nắng mặt trời
Đầy
Loại đất
Trung bình, thoát nước tốt
Thời gian nở hoa
Xuân, Hạ, Thu (tùy theo giống)
Màu hoa
Đỏ, cam, vàng, xanh, tím, nâu, trắng, hồng, nhiều màu kép
Vùng chịu đựng
3–9 (USDA)
Khu vực bản địa
Nam Âu và Địa Trung Hải
Độc tính
Độc hại với chó và mèo1
Cách trồng hoa diên vĩ có râu
Khi nào trồng
Cây diên vĩ râu từ vườn ươm bắt đầu vào mùa xuân và sẽ ra hoa vào năm đầu tiên. Trồng rễ trần vào mùa thu hoặc mùa xuân; cây rễ trần có thể không ra hoa mạnh mẽ cho đến năm thứ hai. Diên vĩ râu có tốc độ sinh trưởng vừa phải, cao từ 10 đến 100 cm hoặc hơn mỗi năm.
Nơi trồng
Cung cấp cho cây diên vĩ râu đầy đủ ánh nắng mặt trời và đất thoát nước tốt để phát triển. Cây diên vĩ không chịu được đất sét. Ở những vùng khí hậu nóng nhất, ánh nắng mặt trời gay gắt có thể kéo dài hơn sáu giờ, vì vậy hãy đảm bảo cây có bóng râm che phủ một phần trong ngày. Chúng có thể chịu được nắng cả ngày ở những vùng khí hậu mát mẻ hơn, chẳng hạn như vùng 4 và 5 thấp hơn theo tiêu chuẩn USDA.
Cách trồng
Trồng các cấu trúc rễ thân rễ cách nhau khoảng 30-60 cm. Không cần trồng quá sâu. Hầu hết các thân rễ diên vĩ nên được trồng dưới mặt đất, để lộ phần ngọn với bất kỳ rễ nào hướng xuống dưới. Tuy nhiên, trong điều kiện thời tiết nóng, ở vùng cao của vùng USDA 7-9, hãy phủ lên phần ngọn thân rễ một lớp đất dày 2,5 cm. Tưới nước nhẹ để đất bám chặt xung quanh cấu trúc rễ.
Diên vĩ râu cao cần được cắm cọc, đặc biệt là khi gió lớn hoặc thời tiết khắc nghiệt. Sử dụng cọc tre dài cắm sát gốc, nhưng tránh làm hỏng thân rễ khi đào xuống đất.
Chăm sóc hoa diên vĩ có râu
Diên vĩ râu phổ biến rất dễ trồng nếu bạn trồng chúng ở nơi có nắng và đất thoát nước tốt. Một điểm khác biệt lớn khi trồng diên vĩ so với các loại cây lâu năm khác là chúng không ưa lớp phủ. Lớp phủ (cũng như trồng sâu) sẽ khiến thân rễ bị thối, vì vậy hãy để đất trống. Trồng cây cách nhau ít nhất 30 cm để tránh phải chia đất thường xuyên.
Sau đây là những yêu cầu chăm sóc chính khi trồng diên vĩ râu:
-
Trồng ở nơi có nhiều nắng.
-
Đảm bảo đất thoát nước tốt.
-
Không phủ lớp mùn lên trên cùng của đất (ở hầu hết các vùng).
-
Chỉ tưới nước khi 2 inch đất trên cùng đã khô.
-
Bón phân có hàm lượng nitơ thấp vào mùa xuân để kích thích cây ra hoa.
Ánh sáng
Diên vĩ cần ánh nắng đầy đủ để phát triển tốt. Trong điều kiện bóng râm hoàn toàn, chúng sẽ ra ít hoa hơn và có thể dễ bị nhiễm bệnh hơn.
Đất
Đất sét nặng không thích hợp để trồng diên vĩ, nhưng đất cát hoặc sỏi lại rất tốt. Nếu đất bản địa của bạn nặng, bạn có thể trồng củ diên vĩ trên luống cao để thoát nước tốt hơn. Để đất tơi xốp, bạn cũng có thể cải tạo đất bằng thạch cao hoặc chất hữu cơ như phân trộn.
Nước
Mặc dù diên vĩ ưa ẩm, chúng cũng cần thoát nước tốt để tránh thối rữa. Hãy tưới nước khi thấy lớp đất mặt dày 5 cm (2 inch) đã khô. Những cây này có khả năng chịu hạn tốt.
Nhiệt độ và độ ẩm
Diên vĩ nổi tiếng là loài cây chịu hạn tốt. Chúng không ngại nhiệt độ khắc nghiệt nếu đất thoát nước mưa hoặc tuyết tan dư thừa. Diên vĩ bị gió lớn hoặc mưa đá làm hư hại có thể dễ bị ấu trùng đục thân tấn công.
Phân bón
Vào mùa xuân, hãy bón phân đạm 6-10-10 có hàm lượng nitơ thấp xung quanh cây diên vĩ. Quá nhiều đạm sẽ kích thích cây ra lá nhiều hơn là ra hoa. Bột xương cũng là một loại phân bón tốt.
Các loại Diên Vĩ Râu
Các nhóm diên vĩ được phân loại thành “có râu”, “không râu” và “có mào”. Diên vĩ Nhật Bản , Hà Lan và Siberia nằm trong số những loài thuộc nhóm không râu. Ngoài ra còn có các phân nhóm phụ dựa trên chiều cao và thời gian nở hoa khác nhau. Hãy tìm những cây diên vĩ khỏe mạnh để trồng, đã giành được các giải thưởng, chẳng hạn như Huy chương Dykes.2Sau đây là một số giống cây trồng đạt giải thưởng được trồng rộng rãi:
-
“Celebration Song”: Một loài diên vĩ cao, màu hồng hoặc màu hoa oải hương, có chiều cao lên tới 37 inch.
-
“Abiqua Falls”: Đây là loài hoa diên vĩ có râu màu xanh lam cao, có thể cao tới 39 inch.
-
“Lần này đến lần khác”: Loài hoa diên vĩ có râu màu vàng, nở nhiều lần, cao tới 36 inch.
-
“American Classic”: Loài hoa diên vĩ cao này có màu trắng với những điểm nhấn màu xanh tím và có chiều cao lên tới 36 inch.
-
“Beatnick”: Loài diên vĩ lùn này có chiều cao tới 14 inch và có hoa màu tím với điểm nhấn màu trắng.
-
“Mắt xanh lớn”: Hoa diên vĩ lùn có màu trắng và tím, dài tới 14 inch.
-
“Dusky Challenger”: Loài diên vĩ màu tím sẫm này có thể cao tới 39 inch.
-
“Thornbird”: Đây là loài hoa diên vĩ màu vàng tuyệt đẹp có thể cao tới 37 inch.
-
“Queen’s Circle”: Một loại diên vĩ có hoa màu trắng và viền màu xanh oải hương, có thể cao tới 32 inch.
-
“Thế là hết rồi mọi người”: Loài hoa diên vĩ màu vàng óng cao tới 40 inch.
-
“Jesse’s Song”: Một loài hoa diên vĩ cao khác có màu tím và trắng, loài hoa này có thể cao tới 35 inch.
Cắt tỉa
Những bông hoa héo úa nên được ngắt bỏ ngay lập tức. Việc cắt tỉa hoa diên vĩ có thể thúc đẩy hoa nở thêm hoặc thậm chí là nở hoa trở lại vào cuối mùa.
Cứ ba đến năm năm, nên đào các khóm diên vĩ lên, chia nhỏ và trồng lại để loại bỏ rễ bệnh và sâu đục thân. Việc chia nhỏ sẽ giúp cây diên vĩ phát triển mạnh mẽ và cho phép bạn nhân giống cây mới.
Nhân giống Diên Vĩ Râu
Việc chia tách cây diên vĩ vài năm một lần sẽ giúp chúng khỏe mạnh và sinh sôi. Dùng xẻng đào thân rễ vào cuối mùa hè và giũ sạch đất tơi xốp. Cẩn thận nhổ hoặc cắt cụm thân rễ thành từng đoạn, mỗi đoạn có tán lá rộng khoảng 7,5 đến 15 cm. Cắt bỏ những phần rễ mềm, thối hoặc những khu vực có đường hầm của sâu đục thân hoặc giun đất.
Trồng lại từng phần rễ, chỉ che phủ vừa đủ phần thân rễ, và trồng cách nhau ít nhất 30 cm để lấp đầy khoảng trống. Tưới nước kỹ sau khi trồng, sau đó tưới hàng tuần cho đến khi sương giá bắt đầu. Lá non có thể sẽ bắt đầu mọc vào cuối mùa hè và mùa thu, và cây sẽ phát triển mạnh mẽ khi trở lại vào mùa xuân.
Cách trồng hoa diên vĩ có râu từ hạt
Nhân giống bằng hạt thường được thực hiện bởi các chuyên gia vườn ươm để tạo ra các giống mới thông qua quá trình thụ phấn chéo cẩn thận. Tuy nhiên, bạn có thể trồng hoa diên vĩ từ những hạt nhỏ xíu trong các quả hình bầu dục màu xanh lá cây còn sót lại sau khi hoa tàn. Thu thập hạt giống và trồng chúng sâu khoảng 0,6 cm trong vườn, chúng sẽ nảy mầm và trưởng thành thành cây ra hoa trong vòng ba năm.
Hầu hết các loài diên vĩ trong vườn đều là giống lai và thường không “thành cây thật”. Cây diên vĩ mà bạn nhân giống bằng cách thu thập hạt có thể trông khá khác so với cây mẹ.
Trồng và thay chậu cho cây Diên Vĩ Râu
Mặc dù không phổ biến, bạn vẫn có thể trồng diên vĩ trong chậu rộng ít nhất 30 cm. Sử dụng hỗn hợp đất tơi xốp, không chứa đất, và để phần ngọn của thân rễ lộ ra hoặc chỉ che phủ một chút. Không tưới quá nhiều nước cho cây.
Ở những vùng khí hậu lạnh hơn, hãy di chuyển chậu cây đến nơi có mái che để trú đông. Cây diên vĩ trồng trong chậu có thể cần được tách ra và cấy ghép khoảng hai năm một lần.
trú đông
Cắt tỉa bớt tán lá còn khoảng 15 cm vào mùa thu để dọn dẹp vườn, giảm diện tích bề mặt lá để nấm bệnh phát triển và loại bỏ trứng sâu bướm. Tiêu hủy phần lá đã cắt bỏ nhưng không cho vào thùng ủ phân.
Nếu cây có dấu hiệu thối rữa hoặc bị sâu đục thân phá hoại, hãy đào rễ vào đầu mùa thu. Cắt bỏ những phần bị bệnh hoặc bị sâu phá hoại và trồng lại những rễ khỏe mạnh vài tuần trước khi thời tiết giá lạnh bắt đầu.
Các loại sâu bệnh phổ biến trên cây trồng
Mặc dù cây diên vĩ không gặp nhiều vấn đề, nhưng việc nhổ và chia cây thường xuyên là cần thiết để tiêu diệt sâu đục thân cây diên vĩ và giữ cho cây khỏe mạnh.
Sâu đục thân diên vĩ là một loại sâu bệnh nghiêm trọng. Vào mùa xuân, sâu nở và đục xuyên qua lá, đến mùa hè thì chạm đến thân rễ, khiến cây dễ bị thối do vi khuẩn.
Các vấn đề bệnh tật chính bao gồm thối nhũn do vi khuẩn, thối cổ rễ do nấm và đốm lá do nấm. Lá và hoa lốm đốm cho thấy cây bị nhiễm virus khảm lá. Loại bỏ và tiêu hủy phần cây bị ảnh hưởng (không ủ phân). Vệ sinh tốt thường là đủ để kiểm soát các bệnh này; thường không cần dùng thuốc diệt nấm.
Cách để hoa diên vĩ có râu nở
Tháng nở hoa
Hoa diên vĩ thường nở vào tháng 4 hoặc tháng 5. Một số giống hoa có thể nở lại vào mùa hè hoặc mùa thu.
Hoa diên vĩ có hình dạng và mùi hương như thế nào?
Hoa diên vĩ râu nổi tiếng với những bông hoa lớn, rực rỡ. Chúng có sáu cánh hoa – ba cánh hoa thẳng đứng và ba cánh hoa mềm rủ xuống. Các cánh hoa có một đường gân ở giữa, kéo dài vào giữa hoa.
Trong số các loài diên vĩ, diên vĩ râu là loài thơm nhất. Một số giống có mùi thơm hơn, với hương thơm trải dài từ mùi hoa cam đến mùi soda nho.
Làm thế nào để khuyến khích cây ra nhiều hoa hơn
-
Độ sâu trồng thích hợp: Không trồng thân rễ quá sâu. Khi trồng lại, hãy đảm bảo phần gốc thân rễ chỉ được phủ một lớp đất mỏng.
-
Cung cấp đủ ánh nắng: Đảm bảo mống mắt nhận được ít nhất sáu giờ ánh sáng mặt trời trực tiếp mỗi ngày.
-
Không bón quá nhiều phân: Quá nhiều phân bón sẽ khiến cây diên vĩ tập trung dinh dưỡng vào sự phát triển của lá mà không phát triển được hoa. Chỉ cần bón phân một lần vào mùa xuân là đủ.
-
Chia cây vài năm một lần: Hoa sẽ rụng nhanh khi các cụm rễ quá dày. Hãy đào cây diên vĩ lên vài năm một lần để chia và trồng lại.
Các vấn đề thường gặp với hoa diên vĩ có râu
Trong số các loài diên vĩ, diên vĩ râu được cho là loài phổ biến nhất và dễ trồng nhất. Diên vĩ râu hầu như không gặp vấn đề gì nhưng có thể phát triển một vài vấn đề.
Lá chuyển sang màu vàng hoặc nâu
Vàng và nâu có thể là dấu hiệu của bệnh thối rễ do đất quá ẩm ướt hoặc bị sâu đục thân gây hại nặng. Hãy nhổ ngay các cụm rễ bị ảnh hưởng, cắt bỏ những phần mềm, mục nát và trồng lại vào đất tơi xốp, thoát nước tốt.
Cuống hoa đổ
Một số cây diên vĩ có râu cao tới 100 cm, và có thể cần phải cắm cọc để đỡ những bông hoa lớn. Những cây diên vĩ mọc trong điều kiện râm mát có thể mọc cao hơn, vì vậy việc cắm cọc là điều cần thiết.
Lá có đốm vàng và nâu
Lá đốm là kết quả của nhiễm khuẩn hoặc nhiễm nấm. Đốm lá do vi khuẩn thường bắt đầu ở mép lá, lan rộng dần. Đốm lá do nấm thường xuất hiện ở mặt trong của lá và không lan rộng. Cần cắt bỏ và tiêu hủy các bộ phận bị ảnh hưởng của cây. Giữ cho đất xung quanh cây diên vĩ không có lớp phủ và mảnh vụn. Vệ sinh vườn tốt thường kiểm soát được bệnh đốm lá. Nhiễm nấm nghiêm trọng có thể được kiểm soát bằng thuốc diệt nấm.
