cây trám trắng, trám chua

TRÁM TRẮNG

Tên khoa học: Canarium album Raeusch

Họ thực vật: Trám (Burseraceae)

1. Đặc điểm hình thái

Là cây gỗ lớn, cao 25-30m, thân thẳng. Vỏ trắng nhẵn hay nứt đều. Khi đẽo có nhiều nhựa đục, thơm, chảy ra.

Lá kép lông chim một lần lẻ, xanh đậm, mọc tập trung đầu cành.

Hoa tự chùm mọc ở đầu cành, nách lá, hoa màu trắng vàng, đơn tính, nở tháng 3-4. Quả hạch, dễ tách, chín tháng 10-11. Hạt hình thoi, màu nâu, chặt ra có nhân màu trắng.

2. Đặc tính sinh thái

Trám phân bố rộng, khắp Bắc, Trung, Nam ở độ cao 100m đến 600m, lượng mưa 1500-2000mm/năm. Trong rừng, trám chiếm tầng trên. Trám cùng một số loài tiên phong gặp nhiều ở rừng phục hồi.

Trám trắng ưa sáng, những năm đầu cần che bóng nhẹ, mọc rất nhanh. Nước ta nhiều vùng trồng được Trám trắng. Nó thích nghi đất tầng dầy, ẩm, thoát nước.

3. Giống và tạo cây con

Có nhiều loài trám như Trám trắng (C. album), Trám đen (C. tramdenum), Trám hồng (C. luzonicum), Trám chim (C. tonkinensis), Trám đinh (C. icicaraciba), trong đó Trám trắng có giá trị hơn cả.

Với mục tiêu trồng Trám trắng để lấy quả thì ưu tiên sử dụng giống trám ghép biết rõ nguồn gốc.

Với mục tiêu trồng rừng lấy gỗ thì lấy hạt làm giống ở những cây sinh trưởng vượt trội, có hình thân đẹp, không bị sâu bệnh hại.

Nguồn giống hạt Trám trắng nhiều nhưng phải thu hái từ các rừng giống, rừng giống chuyển hóa đã được công nhận.

Thu về chọn quả mập, ngâm nước đun sôi 3 giờ, vớt ra, dùng dao cắt dọc quả để tách hạt. Không gieo ngay phải bảo quản tốt, vì hạt có dầu, bằng cách phơi khô trong râm, rồi cho vào chum vại hoặc để trên giá cao, nơi khô thoáng.

Đem hạt ngâm nước 2 giờ, vớt ra, ủ hạt nứt nanh đem gieo. Nên tạo cây có bầu, vỏ bầu bằng polyetylen có đáy cắt 2 góc và đục 6 lỗ xung quanh, cỡ 8x18cm, ruột bầu là đất rừng, đất mầu + 10-15% phân chuồng hoai.

Gieo xong phải tưới thường xuyên đủ ẩm, làm dàn che 50% ánh sáng, sau 3 tháng bỏ dàn. Cây con 9 tháng tuổi, cao 60-80cm, đường kính cổ rễ ³0,5cm đem trồng vụ Xuân Hè; cây 15-16 tháng tuổi, cao 80-100cm, đường kính cổ rễ ³1cm đem trồng vụ Xuân và trồng bổ sung vào rừng khoanh nuôi tái sinh.

Trong điều kiện cho phép và yêu cầu trồng trám lấy quả ở các trang trại, vườn rừng có thể tạo cây con bằng phương pháp ghép chồi hay ghép mắt từ vật liệu giống ở cây mẹ sai quả.