Cây Riềng Tía – Alpinia purpurata – hoa hạnh phúc điểu đỏ

• Tên gọi khác Riềng đỏ, Sẹ đỏ, Gừng kiểng, Kim Thất, hoa Đuôi Chồn đỏ…, ngoài ra nó còn có một tên rất đẹp nữa, đó là hoa Hạnh Phúc.
• Tên khoa học: Alpinia purpurata
• Riềng Tía thuộc họ Gừng (Zingiberaceae)
• Chi Riềng (Alpinia).
• Riềng Tía có nguồn gốc từ các đảo ở Thái Bình Dương, được nhập về trồng tại Việt Nam.
• Do hoa có màu sắc rực rỡ và lâu tàn, Riềng Tía thường được trồng rộng rãi tại các sân vườn, bồn cây, công viên…

Đặc điểm cây Riềng Tía

Cây Riềng Tía là cây lưu niên, thuộc loại cây bụi, thân thảo. Thân rễ hình trụ đường kính 1-1,5 cm, cao khoảng 1 – 1,5m, có nhiều đốt mầm. Lá lớn, có cuống dạng bẹ dài; phiến lá dài 40 – 50cm, rộng 14 – 16cm, màu xanh bóng, cứng.
Cụm hoa mọc ở đỉnh, hình nón dài giống như đuôi chồn, dài khoảng 12 – 30cm, đường kính khoảng 5 -10cm. Cụm hoa có nhiều lá bắc màu đỏ tươi xếp sát nhau, dạng lòng thuyền, trông như cánh hoa. Còn hoa thật sự có màu trắng, nhỏ, mọc ở kẽ lá bắc.

Ứng dụng y học của cây riềng đỏ

Theo dân gian, đun sôi hoa riềng tía với nước có thể trị ho hoặc đau dạ dày rất hiệu quả và nhanh chóng.

Về mặt khoa học, trong các bộ phận của cây riềng tía đều có các thành phần chống oxy hóa, chống khuẩn, chống virus, chống ung thư…

Các nghiên cứu khác còn cho thấy, nó có công dụng hữu ích trong việc giảm căng thẳng, ngăn ngừa bệnh tật, chống lão hóa và điều trị các bệnh như bạch cầu, viêm khớp dạng thấp, cao huyết áp…

Tuy nhiên, vẫn phải thận trọng trong việc sử dụng cây riềng tía với mục đích chữa bệnh, đặc biệt với các đối tượng người có tiền sử với gừng hoặc họ nhà gừng, phụ nữ mang thai, những người đang điều trị bằng thuốc kháng đông y, những người đang bị thương chảy máu.

Ứng dụng của cây riềng đỏ

• Hoa của cây riềng tía có màu đỏ thắm, trông giống ngọn đuốc, nên nó được ứng dụng để trồng làm cảnh trong vườn, giúp cho khu vườn thêm phần sinh động và hấp dẫn hơn.
• Vào ban đêm, hình ảnh cây riềng tía có thể làm cho không gian trở nên kỳ bí, ma mị hơn.
• Hoặc bạn có thể cắt cành để bỏ vào lọ hoa đặt trong nhà, nó sẽ là điểm nhấn cho gian phòng của bạn, khiến ai cũng phải dừng bước ngắm nhìn.
• Thậm chí, người ta còn sử dụng cây riềng tía để trưng bày trong các cuộc họp, hội nghị, chương trình sự kiện hoặc các dịp lễ, Tết…

Cách trồng và chăm sóc cây Riềng Tía

Cây Riềng Tía dễ trồng, mau phát triển và cho hoa rất bền, khoảng 25 -30 ngày. Có thể nhân giống bằng chồi bên, thân rễ, hạt, hay củ. Cây có thể ra hoa sau khi trồng khoảng 6 – 8 tháng. Khi cây trưởng thành, mỗi thân rễ đều có một cụm hoa ở đỉnh. Do cây đẻ nhánh rất nhanh, nên chỉ cần trồng 2 – 3 chồi bên, sau 1 năm sẽ có một bụi hoa um tùm, trên cây luôn có hơn chục cụm hoa đang nở. Có thể trồng Riềng Tía trong chậu, nhưng hoa không lớn lắm và không đỏ đậm bằng hoa trồng ngoài đất. Ngoài ra, sau một thời gian phải tách chậu, vì các thân rễ mới phát triển nhanh quá sẽ lấp đầy chậu, gây khó khăn cho việc bón phân.

1. Nhân giống

Nhân giống bằng ba cách là từ tách chiết chồi cây con của cây mẹ, từ chồi củ dưới đất hay từ chồi hoa, từ mỗi cái hoa sẽ cho rất nhiều chồi con có thể phát triển thành một cây độc lập. Vì thế nhân giống từ chồi con của hoa riềng đỏ là nhanh có số lượng nhất.

2. Chọn đất trồng cây

Đất trồng cây Riềng đỏ có nhiều mùn và phân hữu cơ hoai mục (nếu trồng xuống đất), còn trồng chậu hay bồn có thể dùng giá thể phối trộn từ tro trấu-xơ dừa-phân bò hoai với tỷ lệ 2:1:2 hay đất sạch trồng cây, khi trồng nhớ kiểm tra thoát nước tốt nếu để ngập ứ nước sẽ làm thối nhũn bộ rễ.

Nếu trồng xuống đất thì khoảng cách cây giống là 34-45 cm để sau này có khoảng trồng cây Riềng đỏ nhảy ra nhiều cây con xung quanh. Còn trồng trong chậu thì chọn chậu có đường kính chậu từ 30-40 cm, dùng 1-2 cây giống là đủ trồng một chậu, do bộ rễ cây Riềng đỏ ăn ngang nên trồng sâu khoảng 8-10cm là đủ. Tưới nước đầy đủ sau khi trồng.

3. Chăm sóc và bón phân cây Riềng đỏ

Cây Riềng đỏ thích hợp nơi bóng râm ít ánh sáng, dưới tán lá cây cao hay mé hiên nhà. Tuy nhiên cây cũng trồng được nơi nhiều nắng nhưng lá nhạt màu ít bóng mượt hơn.

Cây Riềng đỏ ít khi bị sâu tấn công nhưng có thể bị bệnh làm vàng mép lá hay củ thối nhũn, tưới nước ngày một lần vào sáng sớm vào màu khô, mùa mưa thì tưới cách ngày, dùng thuốc bệnh sinh học như Valithavico, Kasumin,Streptomicin…khi có nấm bệnh xuất hiện.

Bón phân cho cây Riềng đỏ tùy vào điều kiện trồng trong chậu hay xuống đất, cây trồng đất thì bón phân đơn giản chỉ cần rải phân NPK 16.16.8 hay DAP lúc chiều mát và luân phiên với phân hữu cơ như phân bò hoai hay phân trùn quế.

Còn cây Riềng đỏ trồng chậu thì pha phân NPK để tưới cùng với bón thêm đất trồng cây hay đất dinh dưỡng phân trùn quế lên trên mặt chậu, định kỳ tháng bón hai lần luân phiên vô cơ và hữu cơ.

Sau thời gian trồng 6-8 tháng là cây Riềng đỏ bắt đầu ra hoa, nếu trồng đất hay bồn thì hoa riềng đỏ màu hoa tươi thắm và dài hơn cây trồng trong chậu.

Cây Riềng đỏ hay còn gọi là cây Hạnh Phúc được nhiều người ưa thích, được trồng nơi sân vườn vườn với mong muốn mang lại hạnh phúc cho ngôi nhà thân thương.