Phan tả diệp là thuốc nhuận tràng, được sử dụng để điều trị chứng táo bón và làm sạch ruột trước khi chẩn đoán xét nghiệm như nội soi. Phan tả diệp cũng được sử dụng cho hội chứng ruột kích thích, bệnh trĩ và giảm cân.
Tìm hiểu chung về cây phan tả diệp
Phan tả diệp (tên khoa học là Senna alexandrina) là loại cây bụi, cao khoảng 50-100cm, lá mọc so le. Hoa mọc thành chùm, có từ 6-14 hoa, cánh hoa màu vàng. Quả phan tả diệp loại đậu, dẹt, dài 4-6cm, chứa từ 6-8 hạt màu lục nâu.
Lá phan tả diệp được phơi hoặc sấy khô ở nhiệt độ 40-50 độ C, bảo quản nơi khô ráo để dùng làm thuốc.
Ở nước ta, cây phan tả diệp được trồng và phát triển tốt ở Phú Yên, Ninh Thuận, Hà Nội, Sa Pa.
Hoạt chất có trong phan tả diệp là gì?
Lá phan tả diệp chứa các hợp chất anthraglycosid như sennosid A, B, C, D, G, aloe-emodin dianthron glycoside, trong đó chủ yếu là sennosid A, B, C, D; các anthranoid ở dạng tự do, trong đó chủ yếu là rhein, aloe-emodin, chrysophanol.
Ngoài ra, còn có các dẫn chất của flavonoid như kaempferol, isorhamnetin, chất nhựa.
Phan tả diệp có tác dụng gì?
Theo đông y, phan tả diệp có tính hàn, vị ngọt, đắng, quy về kinh đại tràng. Đây là vị thuốc thường được sử dụng để điều trị đại tràng táo kết, phân khô cứng kèm theo tiết dịch nhầy, tiêu hóa thức ăn kém gây chướng bụng đầy hơi, khó tiêu.
Xét về thành phần hoá học, phan tả diệp chứa rất nhiều hợp chất sennsosides, vitamin và nhiều khoáng chất khác, mang lại nhiều công dụng có lợi cho sức khoẻ, chẳng hạn như:
- Trị táo bón và hỗ trợ tiêu hoá: Phan tả diệp hay trà phan tả diệp có tác dụng kích thích nhu động ruột trong 5-7 giờ sau khi sử dụng, giúp đẩy phân ra khỏi cơ thể dễ dàng hơn. Vì vậy phan tả diệp được dùng như thuốc điều trị và phòng ngừa táo bón. Các thành phần hợp chất trong phan tả diệp cũng đã được chứng minh có tác dụng cải thiện hiệu quả những vấn đề tiêu hoá khác như khó tiêu, đầy bụng, công dụng lợi mật, giảm đau bụng,…
- Làm sạch ruột: Nhờ vào tác dụng nhuận trạng mà phan tả diệp cũng được dùng như một cách làm sạch ruột trước khi thực hiện các xét nghiệm như nội soi.
- Tốt cho bệnh trĩ: Phân cứng và táo bón là một trong những nguyên nhân khiến bệnh trĩ trở nên trầm trọng hơn. Chính vì vậy, phan tả diệp cũng được xem là giải pháp tốt cho bệnh trĩ, nhờ vào khả năng nhuận tràng, thúc đẩy nhu động ruột, làm mềm phân. Hơn nữa, phan tả diệp cũng có tác dụng giảm sưng tấy và đẩy nhanh quá trình phục hồi do trĩ gây ra.
- Hỗ trợ giảm cân: Trà phan tả diệp là một trong các loại thức uống hỗ trợ giảm cân hiệu quả cho nhiều chị em phụ nữ. Bằng cách hỗ trợ tiêu hoá, tăng cường hấp thu và hạn chế cảm giác thèm ăn, bạn có thể tận dụng loại dược liệu này một cách hợp lý trong quá trình giảm cân.
- Hỗ trợ điều trị các bệnh về da liễu: Đặc tính kháng khuẩn của phan tả diệp có lợi cho việc điều trị và phục hồi nhiều vấn đề da liễu, điển hình là cải thiện tình trạng da sần sùi, mụn nước, sưng, ngứa cũng như chảy máu.
Phan tả diệp có thể được dùng cho các mục đích sử dụng khác. Bạn hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ, nhà thảo dược để biết thêm thông tin.
