Người ta vẫn thường gọi lan Cattleya với cái tên kiều diễm “Nữ hoàng của các loại lan”. Lan Cattleya sở hữu vẻ đẹp sang trọng tạo cảm giác thư thái, nhẹ nhàng đối với người thưởng lãm mỗi khi ngắm nhìn.
Hôm nay, nongtraitaigia.com sẽ giới thiệu đến bà con giống lan Cattleya cam A3 bông chùm, giống nhập từ Thái Lan khỏe đẹp. Màu hoa rất đẹp và lạ, khi đưa ra nắng hoa nhìn như màu vàng, khi đưa vào mát thì nó thành màu cam. Đây là dòng Catt thuộc dạng hoa chùm, nếu chúng ta trồng đạt, có thể hoa nở nguyên lùm rất đẹp.
Đặc biệt, lan Cattleya cam A3 bông chùm rất siêng hoa, dù không phải lên cọng nào cũng nở, nhưng thân nào cũng có hoa, có khi nó để lại để nở thành một chùm hoặc nở lát đát. Mùa hoa của cây rơi vào 2 mùa, là mùa đông và mùa xuân. Vào mùa hè hay mùa thu ít nở hơn.
Nguồn gốc của Lan Cattleya
Lan Cattleya có nguồn gốc từ vùng đất châu Mỹ Mexico nóng bỏng và phía Tây Ấn Độ hoang dã. Lan Cattleya cũng là loài hoa có lịch sử lâu đời được nhiều người Việt lựa chọn làm loại tiểu cảnh yêu thích để bày biện, trang trí trong nhà. Lan Cattleya còn được gọi với cái tên khác là cát lan với hương thơm quyến rũ đến mê lòng
Lan Cattleya có trên thị trường hiện nay hầu như đều có nguồn gốc lai tạo. Tuy nhiên vẫn sử dụng với tên Cattleya như Laeliocattleya , Brassocattleya , Sophrocattleya , Potinama…
Phân loại Lan Cattleya
Lan Cattleya có hơn 60 loại chính cùng nhiều loại lai tạo công nghiệp khác. Dựa vào đặc điểm và cấu tạo hình thái lá của Lan Cattleya người ta chia làm 2 nhóm cụ thể
- Nhóm 1 lá: Loại này phần giả hành chỉ có đúng một lá và chỉ ra từ 1-2 bông hoa to khá đẹp trên một cành.
- Nhóm 2 lá: Loại này mỗi giả hành có 2 lá và một chùm sẽ cho ra từ 5-7 bông hoa tuy nhiên hoa có kích thước nhỏ hơn loại 1 lá.
Loại lan cattleya 2 lá có nhiều thân và cây mang nhiều giả hành để dự trữ các chất dinh dưỡng và nước. Tuy nhiên loại lan này phần củ thấp và to hơn các loại lan khác. Rễ lan Cattleya 2 lá nhiều nhỏ và dài. Phía trên củ có một đến 2 lá to chính giữa với lưỡi mèo bao bọc lấy phát hoa. Hoa sẽ mọc vượt lên xuyên qua phần lưỡi mèo để trổ hoa. Trung bình một năm cây chỉ cho ra 2-3 giả hành.
Đặc điểm của Lan Cattleya
Lan Cattleya có phần lá to thuôn dài xanh thẫm, xếp chồng lên nhau. Trung bình một chậu lan Cattleya có 4-5 lá lan. Lá lan Cattleya có 5 cánh với nhiều màu được phối lại thông qua hình thức cấy ghép công nhiệp. Vẻ đẹp tràn đầy sức sống của những cành lá tạo cảm giác vô cùng thoải mái, mát mắt đối với người thưởng lãm
Hoa Cattleya có nhiều màu sắc khác nhau như cam, trắng, vàng, hồng. Trên hoa có nhiều họa tiết hình vân với nhiều màu sắc quyện vào nhau. Diềm hoa có các đường nét uốn lượn vô cùng bay bổng. Tuy nhiên hoa Cattleya lại mau tàn chỉ có thể bung nở trong vòng 2 tuần. Thế nhưng nếu người dùng chăm sóc kỹ lưỡng thì cây có thể sống đến 20 năm và cho ra hoa đều theo chu trình thời gian sinh lý của cây.
Lan Cattleya có nhiều rể nhỏ bao quanh giả hành. Các rễ này giúp cây hút được nhiều chất dinh dưỡng đảm bảo cho cây sinh trưởng và phát triển tốt.
Mỗi khi Lan Cattleya ra hoa sẽ cho hương thơm và mà sắc vẹn toàn khó có thể chê bất cứ điểm gì. Trong đó thì hoa màu trắng, tím, hồng hương thơm nhiều hơn. Hoa màu vàng và màu xanh mùi thơm ít hơn. Hoa màu đỏ không thơm hoặc thơm rất ít
Chú ý đến việc thiết kế vườn trồng lan
Với những hộ kinh doanh lan thì cần thiết kế những khu vườn trồng lan chắc chắn và bền chống được cả gió bão. Bên trên khu vườn cần thiết kế thêm giàn che nắng bằng các loại lưới đen hai lớp để giúp cản bớt ánh nắng cho lan. Giàn đặt chậu làm bằng sắt, giàn treo làm bằng tầm vông hay sắt ống nước. Xung quanh vườn cần dựng hàng rào chắn chắc chắn hay rào bằng lưới B40. Thiết kế hàng trồng theo hướng Bắc Nam để vuông góc với dường đi của ánh nắng. Các chậu lan cần chọn cùng cỡ kích thước, cùng giống, cùng độ tuổi, bố trí theo từng khu vực để dễ chăm sóc. Nước tưới phải sạch, có rãnh nước dưới dàn lan để tạo khí hậu mát cho vườn lan.
Chọn lựa giống lan phù hợp
Nếu như mới trồng bạn nên trồng những loại lan dễ sống, phát triển mạnh và cho hoa nở lien tục. Một số loại lan dễ trồng bạn có thể cân nhắc chọn trồng đó chính là Lan vũ nữ, Lan Hồ Điệp, Lan Dendrobium vv. Những loại lan này dễ chăm sóc và ra hoa khá đẹp.
Cây lan giống được trồng hiện nay thường được chọn bằng cách nuôi cấy mô hoặc tách mầm từ cây mẹ. Nhìn chung môi trường nuôi cấy mô phong lan thường ở nhiệt độ 22-27 độ C. Với cường độ ánh sáng phù hợp với từng loại và độ pH 5-7
Trước khi trồng hầu hết các giống lan nói chung đều cần phải xử lý qua bằng các dung dịch kháng khuẩn nấm bệnh và kích thích mọc rễ. Có thể khử trùng mô lan bằng Starner 20 WP cấy bằng Clorox hoặc Hipocloritcalci, bổ sung các chất điều hòa sinh trưởng.
Thường thì việc trồng và nhân giống lan bằng cách tách mầm có thể được tách từ các chậu lan lớn. Mỗi phần đế có từ 2-3 nhánh, Khi tách bạn sử dụng dao sắc khử trùng bằng cồn và cắt mầm. Sau đó bôi vôi vào vết cắt cho nhanh liền sẹo.
Chọn lựa giá thể trồng cây
Gía thể trồng lan hiện nay phổ biến nhất là từ gỗ lũa và chậu đát nung. Gía thể bên trong chậu có thể là than gỗ, xơ dừa, vỏ lạc hoặc dớn. vv. Khi chuẩn bị bạn cần đặt than gỗ chặt khúc với kích thước 1x2x3cm và phải ngâm rửa sạch rồi phơi khô. Xơ dừa xé nhỏ cho tơi bạn nên ngâm khoảng 1 tuần cho bớt lượng tannin và chất mặn đi. Vỏ dừa bạn nhớ chặt khúc nhỏ như than rồi ngâm qua nước vôi 5% để diệt sạch nấm bệnh.
Ngoài ra cần chú ý là chọn lựa chậu trồng phù hợp với loại cây và nên chọn loại chậu đất nung có nhiều lỗ thoáng bên cạnh.
Kĩ thuật trồng lan nói chung
Với mỗi loại lan khác nhau sẽ có những cách thức trồng khác nhau tuy nhiên sẽ có nhiều điểm chung. Nếu bạn sử dụng cây giống lan là loại cây cấy mô thì ngay sau khi mô lan đạt cao 4cm bạn nên chuyển ra ngoài và rửa sạch và để kê trên chậu nước mát cho cây con.
Khi bạn trồng bạn tiến hành lấy xơ dừa bó xung quanh lan cấy mô và dùng dây nịt cuốn lại đặt lên trên đầu giàn. Sau khoảng 6-7 tháng trồng thì bạn chuyển cây sang chậu nhỏ. Lúc này cây đã có chiều cao 30cm và bạn tiếp tục chuyển sang chậu lớn để trồng. Sau mỗi lần chuyển chậu thì định kì 1 tuần bón phân cho cây một lần. Nếu trồng lan để chơi, lan lâu ngày ra hoa ít cần dỡ lan ra khỏi chậu, cắt bớt các rễ già và quá dài, chuyển sang chậu mới, thay giá thể mới, lan sẽ sinh trưởng tốt và ra hoa trở lại.
Cách chăm sóc lan ra hoa nở đẹp
Các loại lan nói chung nhiều loài dễ trồng dễ chăm sóc tuy nhiên cũng không hiếm loại cây khó trồng và tính khí khá đỏng đảnh. Đễ chăm sóc nếu chúng ta đảm bảo được các điều kiện thuận lợi cho lan phát triển. Các yếu tố quan trọng nhất đối với lan là ánh sáng, nước tưới, độ ẩm, chậu hay giá thể và dinh dưỡng.
Chế độ chiếu sáng
Có thể nói cường độ chiếu sáng có ảnh hưởng rất lớn đến quá trình phát triển và sinh sản của lan. Nếu thiếu nắng cây lan của bạn tuy vươn cao nhưng ốm yếu và nhỏ không mập và lá thường có màu xanh tối nên dễ bị sâu bệnh hại tấn công.
Nếu như quá thừa nắng thì cây dễ bị vàng lá và có nhiều vết nhăn. Hoa sẽ nở sớm và khi cây còn nhỏ thì hoa sẽ ngắn và kém phát triển.
Tùy theo độ tuổi của cây lan mà chúng ta chiếu sáng cho phù hợp. Một số loại lan điển hình ít chịu nắng như lan Hồ Điệp có thể chịu được 30% nắng, Lan Cattleya chịu được khoảng 50% nắng và lan Vanda lá hẹp có thể chịu được khoảng 70% nắng.
Việc chiếu sáng ánh nắng còn tùy thuộc vào giai đoạn phát triển. Lan con từ 0 đến 10 tháng bạn chỉ cần chiếu sáng khoảng 50%, Lan nhỡ hơn từ ngoài 12 tháng đến 18 tháng có thể chịu ánh sáng được đến 70% và thời điểm ra hoa cần chiếu sáng nhiều hơn.
Chế độ bón phân cho cây
Trong việc trồng lan thì việc bón phân cho lan là điều cần thiết đôi khi là bắt buộc đối với một số loại lan khó tính ưa dinh dưỡng cao. Một khi cây lan đủ dinh dưỡng lan sẽ phát triển xanh tươi, lá và giả hành sẽ to mập đồng thời hoa nở nhiều đều và đẹp.
Theo nghiên cứu về dinh dưỡng của các loại lan nhìn chung lan cần cung cấp khoảng 13 loại chất dinh dưỡng khoáng và thuộc các nhóm, đa, trung và vi lượng. Dinh dưỡng đa lượng gồm Đạm (N), Lân (P) và Kali (K). Dinh dưỡng trung lượng gồm Lưu huỳnh (S), Magiê (Mg) và Canxi (Ca). Dinh dưỡng vi lượng gồm Sắt (Fe), Kẽm (Zn), Đồng (Cu), Mangan (Mn), Bo (B), Molypđen (Mo) và Clo (Cl).
Nếu trong quá trình trồng lan bị thiếu hoặc mất cân đối thì lan sẽ không thể nào phát triển tốt được. Lan rất cần phân bón nhưng không chịu được nồng độ dinh dưỡng cao, Hiện nay việc bón phân qua lá là việc làm hiệu quả và tốt nhất cho đa số các loại lan.
Nguyên tắc chung là lan trong thời kỳ sinh trưởng thân lá mạnh cần đạm cao, lân và kali thấp, trước khi ra hoa cần lân và kali cao, đạm thấp trong khi lan nở hoa cần kali cao, lân và đạm thấp hơn.
Chế độ tưới nước cho lan
Lan có nguồn gốc trong rừng sâu nơi có nhiệt độ mát mẻ và độ ẩm cao nên việc tưới nước cho lan là điều cần thiết. Lan thiếu nước sẽ khô héo và giả hành sẽ teo lại . Nếu thừa nước thì cây sẽ bị thối đọt nhất là với những loại lan mọc sít nhau thành từng bụi một.
Chế độ tưới nước cho lan
Yêu cầu nguồn nước tưới cho lan không bị nhiễm phèn, mặn và những tạp chất. Độ pH tốt nhất cho lan khoảng 5-6. Khi tưới nên tưới vào sáng sớm hay chiều mát, tránh tưới buổi trưa khi trời đang nắng nóng. Sau những trận mưa bất thường, nhất là mưa đầu mùa cần tưới lại ngay để rửa bớt các chất cặn đọng lại trên thân lá.
Phòng trừ sâu bệnh hại cho lan
Đa số các loại lan khá ưa điều kiện thoáng mát và sạch sẽ. Lan cũng dễ bị nhiễm sâu bệnh và nhất là trong điều kiện chăm sóc kém và điều kiện môi trường không thuận lợi.
Tùy thuộc vào từng loại sâu bệnh hại lan mà có biện pháp xử lý khác nhau. Những loại thuốc phun cho lan đều có liều lượng và nông độ phun được ghi trên nhãn mác bao bì sản phẩm.
